Avrupa’da başörtüsü ve yüz örtüsü kuralları: 2026’da hangi ülkede ne uygulanıyor?
Avrupa’da başörtüsü, peçe ve burka gibi dini kıyafetlere ilişkin kurallar ülkeden ülkeye, hatta bazı ülkelerde eyalet, kanton, bölge, okul ağı veya kamu kurumuna göre değişiyor
Avrupa’da başörtüsü ve yüz örtüsü kuralları: 2026’da hangi ülkede ne uygulanıyor?
Avrupa’da başörtüsü, peçe ve burka gibi dini kıyafetlere ilişkin kurallar ülkeden ülkeye, hatta bazı ülkelerde eyalet, kanton, bölge, okul ağı veya kamu kurumuna göre değişiyor. 2026 itibarıyla Avrupa’da başörtüsünü tüm kamusal alanlarda yasaklayan ortak bir düzenleme bulunmazken, bazı ülkelerde devlet okulları, kamu görevlileri ve belirli kurumlarda dini sembollere yönelik kısıtlamalar uygulanıyor. Yüzün tamamen veya büyük ölçüde kapatılmasına ilişkin yasaklar ise daha geniş bir coğrafyaya yayılmış durumda.
2026’nın öne çıkan gelişmelerinden biri Avusturya’da 14 yaşından küçük kız öğrencilerin İslami geleneklere uygun başörtüsü takmasını yasaklayan düzenlemenin 1 Eylül itibarıyla yürürlüğe girmesi oldu. İsviçre’de ise bazı kantonlarda okullarda başörtüsüne yönelik yeni yasaklar hazırlanırken, başka kantonlarda bu tür girişimler anayasal ve dini özgürlük gerekçeleriyle reddediliyor. Portekiz’de ise yüzü tamamen kapatan kıyafetlere yönelik yeni yasa 23 Eylül’de yürürlüğe girecek.
Başörtüsü ile yüz örtüsü aynı kapsamda değerlendirilmiyor
Avrupa’daki hukuki tabloyu değerlendirirken öncelikle iki farklı uygulamayı birbirinden ayırmak gerekiyor.
İlk grup, saçları örten ancak yüzü açık bırakan başörtüsü veya hijab konusunda getirilen okul, kamu görevi, öğretmenlik veya kurum bazlı kısıtlamalardan oluşuyor. Bu tür düzenlemeler çoğunlukla laiklik, kamu hizmetinde tarafsızlık, okul ortamının niteliği veya belirli mesleklerin kuralları üzerinden gerekçelendiriliyor.
İkinci grup ise niqab ve burka gibi yüzü tamamen veya büyük ölçüde kapatan kıyafetlere ilişkin düzenlemeler. Bu yasaklarda kimliğin tespit edilmesi, kamu güvenliği ve kişiler arasındaki iletişim gibi gerekçeler öne çıkıyor.
Bu nedenle “Avrupa’da başörtüsü yasak” şeklindeki genel bir ifade hukuken doğru değil. Bazı ülkelerde yalnızca belirli okullarda veya kamu görevlerinde başörtüsüne kısıtlama bulunurken, aynı ülkede sokakta başörtüsü kullanmak serbest olabiliyor.
Avusturya’da 14 yaş altına başörtüsü yasağı yürürlükte
Avusturya’da 1 Eylül 2026’dan itibaren 14 yaşını tamamlamamış kız öğrencilerin, İslami geleneklere göre başı örten başörtüsü kullanması okulda yasaklandı.
Avusturya Okul Eğitim Yasası’na eklenen düzenlemede yasağın amacı, çocukların gelişimi ve refahı, kız çocuklarının öz belirleme hakkı, eşitliği ve görünürlüğünün desteklenmesi olarak tanımlanıyor. Düzenleme doğrudan “İslami geleneklere göre başı örten başörtüsü” ifadesini kullanıyor.
Yasağın uygulanmasında ilk aşamada okul yönetiminin öğrenciyle görüşmesi öngörülüyor. İhlalin sürmesi halinde ailelere 150 ila 800 avro arasında para cezası uygulanabiliyor. Düzenleme, Avusturya’daki Müslüman kuruluşlar ve bazı siyasi çevreler tarafından anayasal açıdan eleştirilirken, hükümet çocukların özgürlüğünün ve eğitim ortamının korunmasını gerekçe gösteriyor.
Avusturya’da ayrıca 2017’den bu yana yüzün kamuya açık alanlarda kapatılmasına yönelik genel bir düzenleme bulunuyor. Burka ve niqabın yanı sıra yüzü tanınmaz hale getiren diğer kıyafetler de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Fransa’da devlet okullarında başörtüsü yasak, sokakta genel başörtüsü yasağı yok
Fransa, laiklik ilkesini eğitim alanında en kapsamlı uygulayan Avrupa ülkelerinden biri.
15 Mart 2004 tarihli yasa uyarınca devlet okullarındaki öğrencilerin dini aidiyetlerini belirgin biçimde ortaya koyan sembol veya kıyafetleri kullanması yasak. Başörtüsü de bu kapsamda değerlendiriliyor. Düzenleme devlet okulları, kolejler ve liselerde uygulanıyor; ülke genelinde sokakta başörtüsü takılmasını yasaklayan bir hüküm niteliğinde değil.
Fransa’da 2023 yılında devlet okullarında abaya olarak bilinen uzun kıyafetlere yönelik uygulama da laiklik tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Öte yandan 2026 yılında Fransa’da başörtüsünün kamusal alanda daha geniş şekilde yasaklanması konusunda siyasi tartışma yaşanıyor. Aşırı sağcı Rassemblement National, İslami başörtüsünün kamu alanında yasaklanmasını savunurken, teklifin kapsamı, hangi kıyafetlerin yasaklanacağı ve nasıl uygulanacağı konusunda parti içinde dahi görüş ayrılıkları bulunuyor. Bu nedenle söz konusu girişimin mevcut hukukta yürürlükte olan genel bir başörtüsü yasağı olmadığı özellikle vurgulanmalı.
Fransa’da yüzün tamamen kapatılmasına yönelik yasa ise çok daha geniş. 2010 tarihli yasa, 2011’den bu yana kamuya açık alanlarda yüzü gizlemeyi amaçlayan kıyafetleri yasaklıyor. Sağlık, meslek, spor, geleneksel etkinlik ve benzeri bazı istisnalar bulunuyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de 2014 yılında Fransa’nın yüz örtüsü yasağının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal etmediğine karar verdi.
Belçika’da ulusal yüz örtüsü yasağı, başörtüsünde ise bölgesel ve kurumsal farklılıklar var
Belçika’da başörtüsünü ülke genelinde yasaklayan tek bir düzenleme bulunmuyor. Eğitim ve kamu hizmetlerinde uygulamalar, toplulukların, okul ağlarının, belediyelerin ve kurumların tarafsızlık politikalarına göre değişebiliyor.
Özellikle Flaman eğitim sisteminde görünür dini sembollere yönelik kısıtlamalar bulunuyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2024 yılında Flaman bölgesindeki devlet okullarında görünür dini sembollerin yasaklanmasını incelemiş ve düzenlemenin tüm dini sembollere ayrım gözetmeden uygulandığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmişti.
Kamu çalışanları açısından da durum kurum bazında değişebiliyor. Avrupa Birliği Adalet Divanı, 2023 yılında Belçika’daki Ans Belediyesi davasında, bir kamu idaresinin tüm çalışanlara genel ve ayrım gözetmeyen biçimde uygulanan tarafsızlık politikası kapsamında görünür dini sembolleri yasaklayabileceğine hükmetti. Ancak böyle bir kuralın gerekli ve orantılı olması gerekiyor.
Belçika’da yüzün tamamen veya büyük ölçüde tanınamayacak şekilde kapatılması ise 2011’den beri kamuya açık alanlarda yasak. Yasa, ihlaller için para cezasının yanı sıra hapis cezası da öngörüyor.
Almanya’da tek bir ulusal başörtüsü yasağı yok
Almanya’da başörtüsü konusunda federal düzeyde bütün ülkeyi kapsayan genel bir yasak bulunmuyor. Özellikle öğretmenler ve kamu çalışanları açısından kurallar eyaletlere göre farklılaşıyor.
Federal Anayasa Mahkemesi’nin içtihadı, kamu okullarında öğretmenlere yönelik otomatik ve genel başörtüsü yasaklarının dini özgürlük açısından sorun oluşturabileceğini ortaya koymuş durumda. Bununla birlikte eyaletler, belirli koşulların ortaya çıkması halinde dini sembollere ilişkin düzenlemeler yapabiliyor.
Federal kamu görevlileri açısından ise hizmet sırasında yüzün kapatılması kural olarak yasak. Federal ve eyalet memurları için görev sırasında yüz örtüsüne ilişkin düzenlemeler bulunuyor; dini sembollerin kısıtlanması ise kamu hizmetinin tarafsızlığı ve işlevselliği gibi koşullara bağlanıyor.
Dolayısıyla Almanya için “başörtüsü yasak” demek de “her yerde serbest” demek de doğru değil. Uygulama özellikle eyalet ve görev alanına göre değişiyor.
İsviçre’de yüz örtüsü ülke genelinde yasak, başörtüsü kantonlara göre değişiyor
İsviçre’de 1 Ocak 2025’ten itibaren kamuya açık alanlarda yüzün tanınmayacak şekilde kapatılması federal düzeyde yasaklandı. İhlallerde 1.000 İsviçre frangına kadar para cezası uygulanabiliyor. Uçaklar, diplomatik ve konsolosluk binaları, ibadethaneler ve bazı sağlık, güvenlik ve hava koşullarına ilişkin durumlar istisna kapsamında.
Başörtüsü konusunda ise ülke çapında aynı uygulama bulunmuyor. Eğitim büyük ölçüde kantonların yetkisinde olduğu için farklı bölgelerde farklı politikalar ortaya çıkıyor.
St. Gallen Kantonu Parlamentosu Haziran 2026’da kadın öğretmenlerin okullarda başörtüsü takmasını yasaklamaya yönelik düzenleme hazırlanmasını öngören önergeyi kabul etti. Düzenleme henüz İsviçre genelinde yürürlüğe girmiş bir yasak anlamına gelmiyor; kantonal yasa hazırlığı aşamasında.
Zürih Kantonu Parlamentosu da 2026 yılının Eylül ayında devlet okulları ve anaokullarında kız öğrenciler ile kadın öğretmenlerin dini başörtülerini kullanmasını yasaklamaya yönelik girişimi 87’ye karşı 82 oyla destekledi. Ancak burada da parlamento kararının doğrudan ertesi gün yürürlüğe giren bir yasak olmadığı, hükümetin yasa taslağı hazırlaması gerektiği önem taşıyor.
Buna karşılık Aargau Kantonu hükümeti Şubat 2026’da ilkokullarda başörtüsü ve diğer dini sembollere yönelik genel yasağı reddetti. Hükümet, böyle bir yasağın mevcut anayasal ve dini özgürlük ilkeleri açısından ciddi sorun yaratabileceğini belirtti.
Danimarka’da yüzü kapatan kıyafetlere genel yasak
Danimarka’da 1 Ağustos 2018’den beri kamuya açık alanlarda yüzü gizleyen kıyafetler yasak. Düzenleme burka ve niqabın yanı sıra yüzü kapatan diğer kıyafetleri de kapsıyor.
Yasa, yüzün kapatılmasının “tanınabilir bir amaç” taşıdığı bazı durumlarda istisna öngörüyor. Düzenleme doğrudan başörtüsünü değil, yüzü kapatan kıyafetleri hedefliyor.
Bulgaristan’da yüz örtüsüne kamu alanı yasağı
Bulgaristan Parlamentosu 2016 yılında kamuya açık yerlerde yüzü kısmen veya tamamen kapatan kıyafetlerin kullanılmasını yasaklayan düzenlemeyi kabul etti.
Yasa, kamuya erişilebilen alanlarda yüzün tanınmasını engelleyen kıyafetleri kapsıyor. Bu nedenle burka ve niqab gibi yüzü kapatan kıyafetler yasak kapsamında.
Başörtüsü ise yüzü açık bıraktığı için bu genel yüz örtüsü yasağıyla aynı kapsamda değerlendirilmiyor.
Hollanda’da kısmi yüz örtüsü yasağı
Hollanda’da 1 Ağustos 2019’dan bu yana yüzü tamamen kapatan veya yalnızca gözleri açık bırakan kıyafetlere belirli alanlarda yasak uygulanıyor.
Yasak; kamu taşımacılığında, devlet kurumlarında, sağlık kuruluşlarında ve eğitim kurumlarında geçerli. Burka ve niqab bu kapsamda bulunuyor. Buna karşılık sokaklar ve kamuya açık alanların tamamı için genel bir yüz örtüsü yasağı yok. Başörtüsü ise bu yasak kapsamında değil.
Lüksemburg’da kurum ve hizmet alanlarına yönelik yüz örtüsü kısıtlaması
Lüksemburg’da 2018’den beri yüzü tamamen kapatan kıyafetlere yönelik alan bazlı kısıtlamalar uygulanıyor.
Yasak; kamu taşımacılığı, okullar ve okul çevreleri, 16 yaş altı çocuklara yönelik bazı kurumlar, hastaneler, yaşlı bakım kuruluşlarının ortak alanları, yargı binaları ve halka açık kamu idaresi tesisleri gibi alanları kapsıyor. Bu nedenle Lüksemburg, Fransa veya Belçika’daki gibi bütün kamu alanlarını kapsayan tek tip bir yasaktan ziyade kurumsal alanlara dayalı bir model uyguluyor.
Norveç’te yüz örtüsü yasağı eğitim alanıyla sınırlı
Norveç’te burka veya niqab için sokakta genel bir yasak bulunmuyor. Ancak 2018’den itibaren anaokulları, okullar ve eğitim kurumlarında eğitim sırasında yüzü tamamen veya kısmen kapatan kıyafetlerin kullanılması yasaklandı.
Düzenleme öğrencilerin yanı sıra öğretmen ve eğitim personelini de kapsıyor. Sağlık, güvenlik, iklim ve pedagojik gerekçelerle bazı istisnalar bulunuyor. Hijab ise yüzü kapatmadığı için bu yasağın kapsamında değil.
İtalya’da burka ve niqaba ilişkin tablo daha farklı
İtalya’da Fransa veya Belçika’daki gibi dini yüz örtülerini açıkça hedefleyen genel bir ulusal “burka yasağı” bulunmuyor. Bununla birlikte 1975 tarihli kamu güvenliği mevzuatı, kamuya açık alanlarda kişinin tanınmasını engelleyecek şekilde yüzün kapatılmasını “haklı bir neden” bulunmadığı durumlarda sınırlıyor.
Bu düzenleme zaman zaman niqab ve burka konusunda gündeme geliyor. Ayrıca Lombardiya’da 2015 yılından itibaren bölgesel hastaneler ve bazı kamu binalarında yüzü kapatan kıyafetlere yönelik daha sıkı uygulamalar getirildi.
Dolayısıyla İtalya için “ülke genelinde burka ve niqab yasak” ifadesi yerine, yüzün tanınmasını engelleyen kıyafetlere ilişkin genel güvenlik mevzuatı ve bölgesel/kurumsal uygulamalar bulunuyor denilmesi daha doğru.
İspanya’da ulusal yüz örtüsü yasağı bulunmuyor
İspanya’da 2026 itibarıyla burka veya niqabı ülke genelinde kamuya açık alanlarda yasaklayan bir ulusal düzenleme bulunmuyor.
Bazı belediyeler geçmişte yüz örtüsüne ilişkin yasaklar getirmeye çalıştı. Ancak İspanya Yüksek Mahkemesi 2013 yılında Lleida Belediyesi’nin burka yasağıyla ilgili düzenlemesini, böyle bir temel hak sınırlamasının yerel yönetmelikle değil kanunla yapılması gerektiği gerekçesiyle iptal etmişti.
2026 yılında da burka ve niqabın kamuya açık alanlarda yasaklanmasına ilişkin yeni bir siyasi girişim gündeme geldi. Ancak İspanyol hükümeti ve muhalefet partileri arasındaki tartışmalar sonucunda söz konusu ulusal yasak yürürlüğe girmiş değil.
İsveç’te başörtüsü ve peçe için ulusal yasak yok
İsveç’te başörtüsünü veya yüz örtüsünü ülke genelinde yasaklayan bir düzenleme bulunmuyor. Başörtüsü kamu hayatında genel olarak serbest.
Bazı belediyeler geçmiş yıllarda okullarda başörtüsü veya benzeri kıyafetlere yönelik kısıtlamalar getirmeye çalıştı. Ancak İsveç Yüksek İdare Mahkemesi 2023 yılında bir belediyenin okul öncesi ve zorunlu eğitim okullarında başörtüsünü yasaklama kararının hukuki dayanağı bulunmadığına hükmetti.
Yunanistan’da genel başörtüsü yasağı yok
Yunanistan’da başörtüsünü kamu alanında genel olarak yasaklayan bir düzenleme bulunmuyor. Bununla birlikte belirli mesleklerde veya kurumlarda kıyafet ve üniforma kuralları nedeniyle tartışmalar yaşanabiliyor.
2022’de bir hastane, staj yapan hemşirelik öğrencisinin başörtüsü kullanmasına ilişkin üniforma kuralları uygulamış; konu ayrımcılık tartışmasına neden olmuştu.
Bosna-Hersek’te kamu görevi ve yargı alanında dini sembol kısıtlamaları
Bosna-Hersek, Avrupa’daki diğer örneklerden farklı olarak başörtüsünü genel kamu alanında yasaklamıyor; ancak bazı kamu görevlerinde dini sembollere ilişkin kurallar bulunuyor.
Bosna-Hersek Yüksek Yargı ve Savcılık Konseyi, hakim, savcı ve mahkeme çalışanlarının görev sırasında dini semboller kullanmasını yasaklayan kurallar uyguluyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ilgili dosyalarında bu düzenlemeye ilişkin uygulama da ayrıntılı biçimde yer alıyor.
Ayrıca Bosna-Hersek Anayasa Mahkemesi 2024 yılında, Silahlı Kuvvetler personelinin üniforma ile görünür dini sembol taşımasını yasaklayan düzenlemeyi anayasal ve orantılı buldu. Bu kapsamda başörtüsü de üniforma ile görünür şekilde kullanılamıyor.
İngiltere’de genel başörtüsü veya burka yasağı bulunmuyor
Birleşik Krallık'ta başörtüsü veya burkayı kamuya açık alanlarda genel olarak yasaklayan ulusal bir yasa bulunmuyor.
Yüz örtüsü konusunda zaman zaman siyasi tartışmalar yaşansa da, genel bir burka yasağı yürürlüğe girmiş değil. İngiliz hükümeti geçmişte yüz örtülerinin dini ibadet veya soğuk hava gibi meşru nedenlerle kamuya açık alanlarda kullanılabileceğini ve bunları genel olarak suç haline getirme niyetinin bulunmadığını açıklamıştı.
Portekiz’de yeni yüz örtüsü yasağı 23 Eylül’de yürürlüğe girecek
Portekiz, 2026 yılında yüz örtüsü konusunda yeni bir düzenleme kabul eden ülkeler arasına girdi.
Portekiz Parlamentosu tarafından kabul edilen 58/2026 sayılı yasa 24 Ağustos 2026’da yayımlandı. Cumhurbaşkanı António José Seguro tarafından 18 Ağustos’ta onaylanan düzenleme, yayımlanmasından 30 gün sonra, yani 23 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek. Bu nedenle 14 Eylül 2026 itibarıyla Portekiz’de söz konusu yasak henüz yürürlükte değil.
Yasa, kamuya açık alanlarda yüzü gizlemek veya yüzün görünmesini engellemek amacıyla kıyafet kullanılmasını yasaklıyor. Metinde “burka” veya “niqab” ifadeleri doğrudan kullanılmasa da düzenleme, yüzü tamamen kapatan bu tür kıyafetleri kapsayacak şekilde hazırlanmış durumda.
Yasak kamuya açık yolların yanı sıra halka açık ve kamu hizmeti sunulan alanları, etkinlikleri, spor faaliyetlerini ve gösterileri kapsıyor. Sağlık, mesleki faaliyet, sanat ve eğlence, reklam, güvenlik ve hava koşulları gibi bazı durumlarda istisnalar bulunuyor. Uçaklar, diplomatik ve konsolosluk binaları ile ibadethaneler de istisna kapsamında.
İhlaller için ihmal halinde 150 ila 750 avro, kasıtlı ihlal halinde 400 ila 3 bin avro arasında para cezası öngörülüyor. Bir kişinin cinsiyeti, dini, yaşı veya kökeni nedeniyle zorla yüzünü kapatmaya mecbur bırakılması ise ayrıca cezalandırılıyor.
Avrupa’daki genel tablo
2026 itibarıyla Avrupa’da başörtüsü ve yüz örtüsü konusunda tek bir standart bulunmuyor.
Başörtüsü açısından Fransa’da devlet okullarında belirgin dini sembollere yönelik ulusal bir yasak bulunurken, Avusturya 14 yaş altındaki kız öğrenciler için yeni bir ulusal okul yasağı uygulamaya başladı. Almanya’da karar büyük ölçüde eyaletlere bırakılmış durumda. Belçika’da okul ağı ve kamu kurumu bazında farklı tarafsızlık politikaları uygulanıyor. İsviçre’de ise kantonlar arasında yeni bir ayrışma ortaya çıkıyor.
Peçe ve burka açısından Fransa, Belçika, Danimarka, Bulgaristan, Avusturya ve İsviçre kamuya açık alanlarda geniş kapsamlı yüz örtüsü yasaklarına sahip. Portekiz’de yeni yasa 23 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek. Hollanda ve Lüksemburg belirli kurum ve hizmet alanlarıyla sınırlı modeller uygularken, Norveç yüz örtüsünü özellikle eğitim alanında kısıtlıyor. İtalya’da genel güvenlik mevzuatı ve bölgesel düzenlemeler, İspanya ve İsveç’te ise genel ulusal yasak bulunmuyor.
Hukuki tartışmanın merkezinde din özgürlüğü ve tarafsızlık var
Avrupa’daki düzenlemelerin önemli bir bölümü Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin din ve vicdan özgürlüğüne ilişkin hükümleriyle birlikte değerlendiriliyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Fransa’daki yüz örtüsü yasağını 2014 yılında; Belçika’daki yasağı ise sonraki kararlarında kamu düzeni, toplumsal iletişim ve “birlikte yaşama” gibi gerekçeler çerçevesinde değerlendirdi. Mahkeme, devletlere belirli bir takdir alanı tanırken getirilen sınırlamaların orantılı olması gerektiğini de vurguluyor. Fransa dosyasında mahkeme, yüzün kamuya açık alanda kapatılmasına ilişkin yasağın Sözleşme’yi ihlal etmediğine karar verdi.
Avrupa Birliği hukukunda ise özellikle çalışma hayatında dini semboller ayrı bir başlık oluşturuyor. Avrupa Birliği Adalet Divanı, kamu idarelerinin belirli şartlarda tüm çalışanlara eşit ve genel biçimde uygulanan tarafsızlık politikaları kapsamında görünür dini sembolleri sınırlayabileceğini kabul ediyor. Ancak bu politikaların gerekli ve orantılı olması gerekiyor.
2026’da Avrupa’daki harita daha da parçalı hale geliyor
2026 yılı itibarıyla Avrupa’daki tablo, “başörtüsü yasağı olan ülkeler” şeklinde tek bir listeyle açıklanamayacak kadar parçalı bir görünüm sergiliyor.
Bir ülkede sokakta başörtüsü tamamen serbestken devlet okulunda yasak olabilir; başka bir ülkede başörtüsü serbest olduğu halde niqab veya burka kamu alanında yasaklanabilir. Aynı ülkenin farklı eyalet veya kantonlarında dahi birbirinden farklı uygulamalar görülebiliyor.
Avusturya’daki 14 yaş altı okul yasağı, İsviçre’de St. Gallen ve Zürih gibi kantonlarda gündeme gelen yeni girişimler, Fransa’da başörtüsünün kamu alanında daha geniş biçimde yasaklanmasına yönelik siyasi tartışma ve Portekiz’in eylül sonunda yürürlüğe girecek yüz örtüsü düzenlemesi, konunun 2026’da da Avrupa siyasetinin ve hukukunun gündemindeki başlıklardan biri olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Öte yandan Almanya, Belçika, İspanya, İsveç ve İtalya gibi ülkelerdeki uygulamalar, dini kıyafetlere ilişkin düzenlemelerin yalnızca “yasak” veya “serbest” şeklinde iki kategoriye ayrılmasının hukuki tabloyu tam olarak yansıtmadığını ortaya koyuyor.
Bu nedenle Avrupa’da 2026 itibarıyla en doğru tanımlama, başörtüsü için okul, kamu görevi ve kurum bazlı kısıtlamaların; peçe ve burka için ise kamu güvenliği, kimlik tespiti ve iletişim gerekçeleriyle daha geniş yüz örtüsü yasaklarının birlikte uygulandığı parçalı bir sistemin bulunduğu yönünde.
Halil Uygun
