Okul yemekleri de pahalanıyor: Btw artışı okul yemek fırmaları velileri vuracak
Hazır yemeklerde KDV’nin yüzde 6’dan yüzde 12’ye çıkarılması, okullara dışarıdan sağlanan sıcak yemekleri de kapsıyor; sektör “ters etki” uyarısı yapıyor
Okul yemekleri de pahalanıyor: Btw artışı okul yemek fırmaları velileri vuracak
Hazır yemeklerde KDV’nin yüzde 6’dan yüzde 12’ye çıkarılması, okullara dışarıdan sağlanan sıcak yemekleri de kapsıyor; sektör “ters etki” uyarısı yapıyor
Belçika federal hükümetinin, hazır yemekler (afhaalmaaltijden) üzerindeki btw (KDV) oranını artırma kararı, okul yemeklerini de doğrudan etkileyecek. Maliye Bakanı Jan Jambon (N-VA) kabinesi tarafından netleştirilen düzenlemeye göre, raf ömrü en fazla iki gün olan tüm hazırlanmış yemekler daha yüksek KDV’ye tabi tutulacak. Bu kapsam, profesyonel okul yemek fırmaları tarafından okullara teslim edilen sıcak okul yemeklerini de içeriyor.
Karar, Flaman hükümetinin özellikle Vooruit partisinin öncülüğünde okul yemeklerini daha erişilebilir ve sağlıklı hâle getirme hedefleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Ne Zaman, Ne Kadar Zam?
Yeni düzenleme uyarınca, 1 Mart 2026’dan itibaren hazır yemeklerde uygulanan KDV oranı yüzde 6’dan yüzde 12’ye çıkarılacak. Artış, Kasım 2025’te açıklanan ve federal bütçe açığını kapatmayı amaçlayan önlemler paketinin bir parçası.
Aralık sonunda yapılan açıklamayla, artışın kapsamı netleşti: “Maksimum iki gün raf ömrü olan her türlü hazırlanmış yemek ve içecek” yeni orana tabi olacak. Bu tanım, yalnızca fritözler veya pizzacılarla sınırlı kalmayıp, okul catercılarını da kapsıyor.
Bakan Jambon’un sözcüsü, uygulamayı şu sözlerle özetledi: “Basit: Okul yemek fırmaları tarafından teslim edilen her şey yeni tarifeye tabi. Okulun kendi mutfağında hazırlanan yemekler ise bu artıştan etkilenmeyecek.”
Kimler Etkilenecek?
- Birçok okul, sıcak yemek hizmetini özel okul yemek fırmaları aracılığıyla sağlıyor.
- Aynı sistemle çalışan yaşlı bakım evleri (woonzorgcentra) ve benzeri kurumlar da artıştan etkilenecek.
- Kendi mutfağında yemek pişiren okullar ve bakım kurumları ise zamdan muaf olacak.
Sektörden Uyarı: “Ters Etkiler Doğurur”
Sektör temsilcileri, artışın doğrudan okullara ve dolayısıyla velilere yansıyacağı görüşünde. Bu da aylık bazda küçük gibi görünen, ancak toplamda hissedilir bir maliyet artışı anlamına geliyor.
Flaman Bölgesi’nde günlük yaklaşık 60 bin okul yemeği sağlayan Hanssens okul yemek fırmaları CEO’su Arthur Hanssens, durumu şöyle anlattı: “Bizde bir okul yemeği 3 euro (btw hariç). Yüzde 6 KDV ile bu 18 cent ekliyordu. Mart’tan itibaren bu rakam 36 cent olacak.”
Belgian Ready Meals Association (Brema) Genel Sekreteri Anneleen Vandewynckel ise uyarıyor: “Kaynak arandığını anlıyoruz, ancak bu hedef grup için ters etkiler doğuracak. Okullar ve veliler maliyetler yüzünden zaten sıcak yemekten vazgeçiyordu; bu eğilim daha da güçlenecek.”
Hanssens’e göre sorun sadece fiyat değil, beslenme kalitesi: “Çikolatalı ekmek ya da akşam donmuş pizza gibi sağlıksız seçenekler hâlâ yüzde 6 KDV’de kalıyor. Geliri düşük aileler için bu küçük fark bile çocukların daha ucuz ama sağlıksız seçeneklere yönelmesine neden olabilir.”
Brema, sektörün yalnızca okullara değil; yaşlılara ev yemeği, kreşler ve cezaevleri dâhil olmak üzere günlük 100 binden fazla öğün sağladığını belirtiyor.
İstisna Umudu Zayıf
Eğitim çevrelerinde, düzenlemenin henüz tamamen kesinleşmediği ve Raad van State (Danıştay) görüşü sonrası istisna getirilebileceği yönünde bir beklenti var. Ancak hükümet kaynakları, zaten karmaşık olan KDV reformuna yeni istisnalar eklenmesinin pek olası olmadığını ifade ediyor.
Vooruit İçin Zor Bir Tablo
Vooruit Partisi, sağlıklı ve uygun fiyatlı okul yemeklerini seçim vaatlerinin merkezine koymuş, hatta ücretsiz okul yemekleri sözü vermişti. Koalisyon içi uzlaşma sonucunda ise sadece belediyelerin de katkı sunduğu yerlerde, genellikle meyve ve yoğurt gibi ürünler için sınırlı sübvansiyon sağlanıyor. Şu ana kadar bu programa yalnızca 29 belediye katıldı. Yeni KDV artışıyla birlikte, birçok öğrenci için okul yemeği bu yasama döneminde ucuzlamak yerine pahalanmış olacak.
Muhalefetten Sert Tepki
Sol muhalefet karara sert tepki gösterdi. PVDA lideri Raoul Hedebouw, parlamentoda yaptığı konuşmada, “Sıcak yemeklerde KDV’yi ikiye katlıyorsunuz, ama ücretsiz okul yemeği vaat ettiniz. Bunu nasıl açıklayacaksınız?” diye sordu.
PS’nin hesabına göre, iki çocuklu bir aile için bu artış yıllık ortalama 90 euro ek maliyet anlamına geliyor. Parti, bunun “orta sınıf için yeni bir alım gücü darbesi” olduğunu, en kırılgan çocuklar için ise boş beslenme çantası riskini artırdığını savunuyor.
Hedefle Çelişen Bir Önlem
Hükümet, düzenlemeyi bütçe açığını kapatmak için gerekli bir adım olarak savunurken; eleştirmenler, okul çocuklarının sağlıklı beslenmesini teşvik etme hedefiyle bu kararın açık bir çelişki oluşturduğunu dile getiriyor.
Halil Uygun
