Brüksel ve Valonya’da sosyal yardım başvuruları Flandre’nin yaklaşık 5 katına çıktı
Belçika’da işsizlik ödeneklerinin süresini sınırlayan reformun ardından sosyal yardım sistemine geçiş tartışması büyüyor. Federal Bakan Anneleen Van Bossuyt’tan talep edilen verilere göre, 2026’nın ilk 4 ayında işsizlik veya işe uyum ödeneğini kaybeden 29 bin 839 kişi leefloon olarak bilinen geçim desteğine başvurdu. Brüksel ve Valonya’daki artış, Flandre’nin yaklaşık 5 katına ulaştı.
Brüksel ve Valonya’da sosyal yardım başvuruları Flandre’nin yaklaşık 5 katına çıktı
Belçika’da işsizlik ödeneklerinin süresini sınırlayan reformun ardından sosyal yardım sistemine geçiş tartışması büyüyor. Federal Bakan Anneleen Van Bossuyt’tan talep edilen verilere göre, 2026’nın ilk 4 ayında işsizlik veya işe uyum ödeneğini kaybeden 29 bin 839 kişi leefloon olarak bilinen geçim desteğine başvurdu. Brüksel ve Valonya’daki artış, Flandre’nin yaklaşık 5 katına ulaştı.
Belçika’da işsizlik ödeneklerinin süresinin sınırlandırılmasına yönelik reformun sosyal yardım sistemine yansımaları tartışma konusu oldu. Vlaams Belang Milletvekili Ellen Samyn’in Federal Bakan Anneleen Van Bossuyt’tan talep ettiği verilere göre, 2026 yılının ilk 4 ayında işsizlik veya işe uyum ödeneğini kaybeden 29 bin 839 kişi, gerekli şartları karşılamaları halinde başvurabildikleri “leefloon” sistemine yöneldi.
Veriler, üç bölge arasında sosyal yardım başvurularındaki artışın aynı düzeyde olmadığını ortaya koydu. Flandre’de leefloon alanların sayısındaki artış 5 bin 66 kişi olurken, bu rakam Brüksel’de 7 bin 542, Valonya’da ise 17 bin 60 olarak kaydedildi.
En yüksek artış Valonya’da
Paylaşılan verilere göre Flandre’de sosyal yardım alanların sayısı yüzde 9,7 oranında artarak 5 bin 66 kişiye yükseldi.
Brüksel’de artış yüzde 16 olarak ölçülürken, yeni sosyal yardım dosyalarının sayısı 7 bin 542 oldu.
Valonya’da ise sosyal yardım alanların sayısındaki artış yüzde 20,8’e ulaştı. Bölgedeki artış 17 bin 60 kişi olarak kaydedildi.
Brüksel ve Valonya birlikte değerlendirildiğinde toplam artış 24 bin 602 kişiye ulaştı. Bu sayı, Flandre’deki 5 bin 66 kişilik artışın yaklaşık 4,9 katına karşılık geliyor.
İşsizlik reformunun etkisi tartışılıyor
Söz konusu rakamlar, Federal Hükümetin işsizlik ödeneklerine ilişkin reformuyla birlikte değerlendiriliyor.
Reform kapsamında işsizlik ödeneğinden yararlanma süresinin sınırlandırılması öngörülürken, ödeneğini kaybeden ve gerekli koşulları karşılayan kişilerin sosyal yardım sistemine başvurabilmesi mümkün olabiliyor.
Ancak leefloon, işsizlik ödeneğinin otomatik olarak yerine geçen bir ödeme niteliği taşımıyor. Geçim desteği, yeterli maddi kaynağı bulunmayan ve yasal şartları karşılayan kişilere Kamu Sosyal Refah Merkezleri (OCMW) aracılığıyla sağlanıyor.
Bu nedenle işsizlik ödeneğini kaybeden herkesin otomatik olarak leefloon almaya hak kazanmadığı belirtiliyor.
Leefloon alanların toplamı 215 bini aştı
Paylaşılan verilere göre reform öncesinde 182 bin 245 olan toplam leefloon alan kişi sayısı, sonraki dönemde 215 bin 5’e yükseldi.
Artış, işsizlik ödeneğini kaybeden ve yeterli gelir elde edemeyen bazı kişilerin sosyal yardım sistemine yöneldiği yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi.
Bununla birlikte, yeni başvuruda bulunan kişilerin tamamının uzun süre sosyal yardım sisteminde kalıp kalmayacağı henüz netlik kazanmış değil. Önümüzdeki aylarda açıklanacak veriler, bu kişilerin ne kadarının yeniden istihdama katıldığını ve ne kadarının sosyal yardım almaya devam ettiğini ortaya koyacak.
Samyn’den bölgesel farklılık eleştirisi
Milletvekili Ellen Samyn, açıklanan rakamların bölgeler arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu gösterdiğini savundu.
Samyn, federal düzeyde uygulanan aynı reformun ardından bölgelerde farklı sonuçların ortaya çıkmasının, iş arayanların istihdama yönlendirilmesi ve takip edilmesinde farklı uygulamalar bulunduğuna işaret ettiğini öne sürdü.
Samyn ayrıca yeni sosyal yardım dosyalarının nasıl takip edildiğine ilişkin daha fazla bilgi paylaşılması gerektiğini belirterek hükümete yönelik eleştirilerini dile getirdi.
426 milyon avroluk ek maliyet iddiası
Sosyal yardım alanların sayısındaki artış, kamu bütçesi üzerindeki olası etkileri de gündeme getirdi.
Samyn tarafından aktarılan hesaplamalara göre, yeni sosyal yardım alanların federal bütçeye yıllık yaklaşık 426 milyon avroluk ek maliyet oluşturması bekleniyor. Bu hesaplamaya göre leefloon sisteminin toplam yıllık maliyetinin 3 milyar avronun üzerine çıkabileceği ifade ediliyor.
Leefloon ödemelerinin finansmanı federal düzeyde sağlanırken, başvuruların değerlendirilmesi ve yararlanıcıların takibi yerel düzeydeki OCMW’ler tarafından yürütülüyor. Başvurulardaki artışın bu nedenle hem federal bütçe hem de yerel sosyal hizmetler üzerinde ek yük oluşturabileceği belirtiliyor.
Reformun etkisi önümüzdeki aylarda netleşecek
İşsizlik ödeneklerinin süresinin sınırlandırılmasını savunan hükümet ve reform destekçileri, düzenlemenin işsizlerin daha hızlı şekilde iş aramaya ve istihdama yönelmesini amaçladığını belirtiyor.
Reforma yönelik eleştirilerde ise işsizlik ödeneğini kaybeden herkesin kısa sürede iş bulamayabileceği ve bazı kişilerin sosyal yardım sistemine yönelmek zorunda kalabileceği ifade ediliyor.
Önümüzdeki aylarda açıklanacak veriler, işsizlik ödeneğini kaybeden kişiler arasında sosyal yardıma yönelenlerin ne kadarının yeniden iş bulduğunu ve ne kadarının leefloon sisteminde kalmaya devam ettiğini göstermesi açısından önem taşıyacak.
Böylece mevcut artışın işsizlik reformunun geçiş dönemine özgü geçici bir gelişme mi olduğu, yoksa Belçika’nın sosyal yardım sisteminde daha kalıcı bir değişime mi işaret ettiği daha net ortaya çıkacak.
Halil Uygun
