Belçika’da kimler “yaşam geliri” (leefloon) almaya hak kazanıyor? OCMW’ye başvurularda dikkat çeken artış
Belçika’da işsizlik maaşı sona eren her 10 kişiden 9’u Sosyal Yardım Merkezlerine (OCMW) başvuruyor. Ocak 2026 itibarıyla binlerce kişinin işsizlik ödeneğini kaybetmesi, “yaşam geliri” olarak bilinen sosyal yardımın kimlere verildiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Belçika’da kimler “yaşam geliri” (leefloon) almaya hak kazanıyor? OCMW’ye başvurularda dikkat çeken artış
Belçika’da işsizlik maaşı sona eren her 10 kişiden 9’u Sosyal Yardım Merkezlerine (OCMW) başvuruyor. Ocak 2026 itibarıyla binlerce kişinin işsizlik ödeneğini kaybetmesi, “yaşam geliri” olarak bilinen sosyal yardımın kimlere verildiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Belçika’da sosyal yardım sistemi, işsizlik maaşı sona eren binlerce kişi için hayati bir güvence olmaya devam ediyor. Ocak 2026’nın başında, uzun süreli işsizler ile bekleme ödeneği alan gençler dahil olmak üzere yaklaşık 4 bin Flaman, işsizlik ödeneğini kaybetti. Bu kişilerin büyük çoğunluğu, geçimlerini sürdürebilmek için OCMW (Kamu Sosyal Yardım Merkezleri) aracılığıyla verilen “leefloon” yani yaşam geliri için başvuruda bulundu.
Belçika Belediyeler ve Sosyal Hizmetler Birliği’nden (VVSG) Nathalie Debast, işsizlik ödeneği sona erenlerin yaklaşık yüzde 90’ının OCMW’ye yaptığı başvurudan olumlu yanıt aldığını açıkladı. Debast, ayrıca OCMW’lerin başvuruları yasal süre olan 30 gün içinde sonuçlandırmayı başardığını belirtti.
Yaşam geliri ne anlama geliyor?
Yaşam geliri (leefloon), Belçika’da yeterli geliri olmayan kişilere sağlanan sosyal yardım niteliğinde bir maddi destektir. Bu destek bir kredi değildir ve geri ödenmesi gerekmez. Amaç, bireylerin ya da ailelerin en temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesini sağlamaktır. Kira, gıda, enerji giderleri ve temel yaşam masrafları bu kapsamda değerlendirilir.
Yaşam geliri, işsizlik maaşı ya da emeklilik gibi sosyal güvenlik ödemelerinden farklıdır. Bu yardım, başka bir sosyal güvenceye erişimi olmayan veya mevcut gelirleri geçinmeye yetmeyen kişiler için bir asgari gelir güvencesi olarak işlev görür.
Kimler yaşam gelirine başvurabilir?
Belçika’da herkes otomatik olarak yaşam geliri alamıyor. Yardımdan faydalanabilmek için belirli koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Bunlar şu şekilde sıralanıyor:
- Kişinin kendi geçimini sağlayacak yeterli gelirinin bulunmaması. Maaş, sosyal yardım, nafaka veya başka bir gelir kaynağının yetersiz olması bu kapsama giriyor.
- Başvuru sahibinin topluma aktif katılım göstermesi. Bu, genellikle OCMW bünyesindeki Sosyal Hizmetler Birimi (DMW) ile iş, eğitim veya mesleki yönlendirme süreçlerinde iş birliği yapılmasını içeriyor.
- Kişinin Belçika’da yasal olarak ikamet ediyor olması. Yabancı uyruklular için oturum statüsüne bağlı olarak ek veya farklı şartlar uygulanabiliyor.
- Haneye giren tüm gelirlerin, yani bireyin ve birlikte yaşadığı kişilerin mevcut gelirlerinin, asgari yaşam düzeyinin altında olması.
- Yardım için zamanında ve usulüne uygun başvuru yapılmış olması.
Yetkililer, bu koşulların amacının insanları dışlamak değil, yardımın gerçekten ihtiyacı olan kişilere ulaşmasını sağlamak ve kişilerin süresiz biçimde yardıma bağımlı kalmasının önüne geçmek olduğunu vurguluyor.
Başvuran herkes yaşam geliri alabilir mi?
Toplumda yaygın olan bir yanlış kanı, yaşam geliri için başvuran herkesin otomatik olarak bu yardımı aldığı yönünde. Ancak bu doğru değil. Başvurular, detaylı bir incelemeden geçiriliyor.
Bu değerlendirmede;
- Hane geliri,
- Eş veya partnerin kazancı,
- Mevcut birikimler ve tasarruflar,
- Başvuru sahibinin yaşı ve aile durumu (yalnız yaşayan, çocuklu aile, birlikte yaşayanlar, geliri olmayan öğrenciler gibi)
dikkate alınıyor.
Bu faktörler, hem yardıma hak kazanılıp kazanılmadığını hem de bağlanacak miktarı doğrudan etkiliyor.
Yaşam geliri son güvenlik ağı
Son veriler, yaşam gelirinin çoğu zaman son çare olarak devreye girdiğini gösteriyor. Özellikle işsizlik maaşının sona ermesi, birçok kişiyi doğrudan OCMW’ye yönlendiriyor. Bu durum, sosyal yardım sisteminin kriz anlarında ne kadar önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre yaşam geliri yalnızca uzun süreli işsizler için geçerli değil. Ani iş kayıpları, sağlık sorunları, boşanma, aile içi krizler ya da bakıma muhtaç bir yakına destek verilmesi gibi durumlar da bireyleri bu yardıma ihtiyaç duyar hale getirebiliyor.
OCMW ve işe dönüş süreci
Yaşam geliri başvuruları doğrudan OCMW’ye yapılıyor. Başvuru sırasında kimlik kartının yanı sıra, varsa başvuru sahibinin ve hanede yaşayan yetişkinlerin gelir belgeleri ile birikim durumunu gösteren evrakların sunulması gerekiyor. Reşit olmayan çocukların gelir bilgileri bu kapsama dahil edilmiyor.
Sistemin önemli bir ayağını ise işe dönüş ve toplumsal entegrasyon oluşturuyor. OCMW’ler, yaşam geliri alan kişileri mümkün olan en kısa sürede yeniden iş gücüne kazandırmayı hedefleyen rehberlik ve destek programları da sunuyor.
Halil Uygun
