Belçika’da 1 Haziran 2026 dönemi başladı: Sağlıktan sigortaya, demiryollarından tütün ürünlerine kadar çok sayıda düzenleme yürürlüğe girdi
Kanser hastalarının sigorta haklarının genişletilmesinden HPV aşısı desteğine, hizmet çeklerinin otomatik iadesinden demiryolu istihdam sistemindeki köklü değişikliğe kadar birçok yeni uygulama 1 Haziran itibarıyla hayata geçirildi.
Belçika’da 1 Haziran 2026 dönemi başladı: Sağlıktan sigortaya, demiryollarından tütün ürünlerine kadar çok sayıda düzenleme yürürlüğe girdi
Kanser hastalarının sigorta haklarının genişletilmesinden HPV aşısı desteğine, hizmet çeklerinin otomatik iadesinden demiryolu istihdam sistemindeki köklü değişikliğe kadar birçok yeni uygulama 1 Haziran itibarıyla hayata geçirildi.
Haziran ayının başlamasıyla birlikte Belçika’da vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen çok sayıda yeni yasal düzenleme yürürlüğe girdi. Sağlık, sosyal güvenlik, kamu personel sistemi, çevre teşvikleri ve tüketici hakları gibi farklı alanları kapsayan değişiklikler, hem bireyler hem de kurumlar açısından önemli yenilikler içeriyor.
Tüm Tütün Ürünlerinde Nötr Ambalaj Dönemi
Belçika, tütünle mücadele politikalarını daha da sıkılaştırarak nötr ambalaj uygulamasının kapsamını genişletti. 1 Haziran 2026’dan itibaren piyasaya sürülen tüm tütün ürünleri ve bitkisel sigara ürünleri sade ve standart paketlerde satışa sunulacak.
Daha önce sigara, sarma tütün ve nargile tütünü için geçerli olan uygulama artık puro, cigarillo, pipo tütünü, CBD içme cihazları, sigara kâğıtları, filtreler ve kılıfları da kapsıyor.
Yeni kurallara göre ambalajlarda dikkat çekici renkler, logolar, marka sembolleri veya pazarlama unsurları yer alamayacak. Marka isimleri ise belirlenen standart yazı karakteri ve boyutlarıyla kullanılabilecek.
Federal Kamu Sağlığı Servisi (FOD Volksgezondheid), uygulamanın özellikle gençlerin tütün ürünlerine yönelmesini engellemeyi ve sağlık uyarılarının görünürlüğünü artırmayı hedeflediğini açıkladı. Eski ambalajlı ürünler ise belirli bir geçiş süreci boyunca satışta kalabilecek.
‘Unutulma Hakkı’ Seyahat Sigortalarını da Kapsayacak
Kanser tedavisini başarıyla tamamlamış kişilerin sigorta işlemlerinde geçmiş hastalıkları nedeniyle dezavantaj yaşamalarının önüne geçmeyi amaçlayan “unutulma hakkı” uygulaması genişletildi.
1 Haziran’dan itibaren seyahat iptal sigortaları da düzenleme kapsamına dahil edildi. Böylece geçmişte kanser tedavisi görmüş ve tamamen iyileşmiş kişiler, sigorta başvurularında eski hastalıklarını bildirmek zorunda kalmayacak.
Sigorta şirketleri de belirli sürelerin ardından tamamen iyileşmiş kanser vakalarını risk değerlendirmelerinde dikkate alamayacak. Daha önce yalnızca kredi bakiyesi sigortalarında uygulanan sistemin genişletilmesi, hasta hakları açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kullanılmayan Hizmet Çekleri Otomatik İade Edilecek
Ev hizmetlerinde yaygın olarak kullanılan hizmet çekleriyle ilgili uzun süredir beklenen kolaylık da yürürlüğe girdi.
1 Haziran 2026 ve sonrasında kullanım süresi dolan hizmet çekleri artık otomatik olarak geri ödenecek. Böylece kullanıcıların süresi dolmak üzere olan çekleri takip etmesine veya ayrıca iade başvurusunda bulunmasına gerek kalmayacak.
Yetkililer, vatandaşların yalnızca “Mijn Burgerprofiel” platformundaki kişisel bilgilerini ve banka hesap numaralarını güncel tutmalarının yeterli olacağını belirtiyor.
Ancak 1 Haziran öncesinde süresi dolmuş çekler için mevcut uygulama devam edecek ve kullanıcıların iade talebini kendilerinin yapması gerekecek.
Evde Bakım Hemşireleri İçin Yeni Finansman Modeli
Belçika sağlık sisteminde dikkat çeken bir diğer yenilik ise evde bakım hizmetlerinde görev yapan hemşirelere yönelik pilot uygulama oldu.
Haziran ayından itibaren yüzü aşkın hemşire, iki yıl sürecek yeni bir ödeme sistemine dahil olacak. Mevcut modelde verilen hizmet başına ücret alan sağlık çalışanları, yeni uygulamada çalıştıkları saat üzerinden ödeme alacak.
Sistem kapsamında hastalara ulaşmak için harcanan yolculuk süreleri de ücretlendirmeye dahil edilecek. RİZİV, mevcut yapının yoğun iş yükünü ve görünmeyen emeği yeterince karşılamadığını belirterek, pilot projenin sonuçlarına göre kalıcı reformların değerlendirileceğini açıkladı.
HPV Aşısında Geri Ödeme Kapsamı Genişletildi
Rahim ağzı kanseri başta olmak üzere çeşitli kanser türlerine karşı koruma sağlayan HPV aşısı Gardasil9 için devlet desteği önemli ölçüde artırıldı.
Yeni düzenlemeyle daha önce yalnızca 12-18 yaş grubunu kapsayan geri ödeme sistemi, artık 19-30 yaş arasındaki daha önce aşılanmamış genç yetişkinleri de içeriyor.
Ayrıca HIV hastaları ile organ veya kemik iliği nakli bekleyen yüksek risk grubundaki bireyler için yaş sınırı 45’e yükseltildi.
Normal şartlarda üç dozluk aşılama programının toplam maliyeti 360 avronun üzerine çıkarken, geri ödeme sayesinde vatandaşlar her doz için yalnızca 12,8 avro katkı payı ödeyecek.
Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke, düzenleme sayesinde yılda yaklaşık 60 bin ek aşılama yapılmasının beklendiğini ve uygulama için 6 milyon avroluk bütçe ayrıldığını duyurdu.
Memurlarda Hastalık Emekliliği Sistemi Tarihe Karışıyor
Federal hükümet, kamu personel sisteminde uzun yıllardır uygulanan hastalık emekliliği mekanizmasını da sonlandırma sürecini başlattı.
1 Haziran’dan itibaren kadrolu federal memurlar için yeni hastalık emekliliği başvuruları kabul edilmeyecek. Bunun yerine memurlar da özel sektör çalışanlarına benzer şekilde hastalık ve maluliyet sigortası sistemine dahil olacak.
Uzun süreli sağlık sorunları yaşayan kamu görevlileri yalnızca geçici tıbbi emeklilik statüsünden yararlanabilecek.
Yetkililer, bu reformun kamu maliyesi üzerindeki yükü azaltmayı ve kamu ile özel sektör arasındaki sosyal güvenlik uygulamalarını birbirine yaklaştırmayı amaçladığını belirtiyor.
Eko-Çeklerin Kullanım Alanı Genişledi
Çevre dostu tüketimi teşvik etmek amacıyla kullanılan eko-çekler için de yeni imkanlar getirildi.
Artık adil ticaret sertifikalı gıda ve tekstil ürünleri ile sürdürülebilir yetiştiricilik sertifikasına sahip deniz ürünleri eko-çeklerle satın alınabilecek.
Bunun yanında enerji verimliliği yüksek beyaz eşyalarda da kapsam genişletildi. Belirli enerji sınıflarındaki buzdolapları, derin dondurucular, bulaşık makineleri ve çamaşır kurutma makineleri artık eko-çek sistemi içerisinde yer alacak.
Uygulamanın hem çevresel sürdürülebilirliği hem de enerji tasarrufunu desteklemesi bekleniyor.
Belçika Demiryollarında Kadrolu İstihdam Dönemi Kapanıyor
Belçika demiryolu sektöründe de önemli bir dönüşüm yaşanıyor.
Ulusal demiryolu şirketi NMBS, altyapı işletmecisi Infrabel ve personel kuruluşu HR Rail, bundan sonra yeni işe alımlarda yalnızca sözleşmeli personel modelini uygulayacak.
Böylece yıllardır devam eden kadrolu atama sistemi sona ermiş olacak. Yeni çalışanlar özel sektördeki iş sözleşmelerine benzer şartlarla göreve başlayacak.
Yetkililer, uygulamanın işe alım süreçlerinde daha fazla esneklik sağlayacağını savunurken, sendikalar gelişmeyi yakından takip ediyor.
Yenidoğan Tarama Programına SCID Hastalığı da Eklendi
Hayati tehlike oluşturabilen ağır kombine bağışıklık yetmezliği (SCID) hastalığı artık yenidoğan tarama programının bir parçası olacak.
1 Haziran itibarıyla topuk kanı testi kapsamında taranan hastalık sayısı 19’a yükseldi. Daha önce çeşitli nedenlerle ertelenen uygulamanın başlamasıyla birlikte SCID vakalarının doğumdan hemen sonra tespit edilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, erken teşhis sayesinde tedavi başarısının önemli ölçüde arttığını ve çocukların yaşam şansının yükseldiğini vurguluyor.
Belçika’da yenidoğan taraması zorunlu olmamakla birlikte ailelerin yüzde 99’dan fazlası bu taramaya katılıyor. Sağlık otoriteleri, yeni uygulamanın her yıl çok sayıda bebeğin hayatını kurtarabileceğine dikkat çekiyor.
Haziran Ayı, Birçok Alanda Yeni Bir Dönemin Başlangıcı Oldu
1 Haziran 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeler; halk sağlığının korunması, tüketici haklarının güçlendirilmesi, kamu harcamalarının kontrol altına alınması ve sürdürülebilir yaşamın teşvik edilmesi gibi birçok hedefi aynı anda barındırıyor.
Kanser hastalarının sigorta haklarının genişletilmesinden HPV aşısına erişimin artırılmasına, çevre dostu alışveriş teşviklerinden kamu personel sistemindeki reformlara kadar uzanan bu değişikliklerin, önümüzdeki dönemde milyonlarca vatandaşın günlük yaşamına doğrudan etki etmesi bekleniyor.
Halil Uygun
