1 Ocak 2026’dan itibaren eğitimde yeni kurallar: Okullarda pestisit yasağı, psikoloji stajı kalkıyor, IBO reformu geliyor
Flaman Bölgesi’nde 1 Ocak 2026 itibarıyla eğitim ve eğitime bağlı alanlarda önemli değişiklikler yürürlüğe giriyor. Okul ve bakım kurumları çevresinde pestisit yasağı getirilirken, klinik psikoloji ve ortopedagoji mezunları için zorunlu staj uygulaması kaldırılıyor. İş arayanları ilgilendiren Bireysel Mesleki Eğitim (IBO) sistemi ise kapsamlı bir reforma giriyor.
1 Ocak 2026’dan itibaren eğitimde yeni kurallar: Okullarda pestisit yasağı, psikoloji stajı kalkıyor, IBO reformu geliyor
Flaman Bölgesi’nde 1 Ocak 2026 itibarıyla eğitim ve eğitime bağlı alanlarda önemli değişiklikler yürürlüğe giriyor. Okul ve bakım kurumları çevresinde pestisit yasağı getirilirken, klinik psikoloji ve ortopedagoji mezunları için zorunlu staj uygulaması kaldırılıyor. İş arayanları ilgilendiren Bireysel Mesleki Eğitim (IBO) sistemi ise kapsamlı bir reforma giriyor.
Belçika’da yeni yıl, özellikle Flaman Bölgesi’nde eğitim, sağlık ve istihdam politikalarını doğrudan etkileyen önemli düzenlemelerle başlıyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girecek değişikliklerin ana başlıkları şöyle:
Okul ve Bakım Merkezleri Çevresinde Pestisit Yasağı
Flaman hükümetinin Pestisit Eylem Planı kapsamında, okulların yanı sıra kreşler, huzurevleri ve bakım kurumlarının çevresinde pestisit kullanımına kısıtlama getiriliyor.
Yeni kurala göre:
- Eğitim ve bakım kurumlarının çevresinde koruyucu “buffer bölge” oluşturulması zorunlu olacak.
- Çit bulunan alanlarda 5 metre, çit bulunmayan alanlarda ise 10 metre mesafe içinde pestisit kullanımı yasaklanacak.
- Amaç, tarımsal ilaçların oyun alanlarına, bahçelere ve bina çevresine ulaşmasını engelleyerek çocuklar ve hassas gruplar için sağlık risklerini azaltmak.
Klinik Psikoloji ve Ortopedagojide Zorunlu Staj Kaldırıldı
Klinik psikoloji ve klinik ortopedagoji bölümlerinden mezun olan öğrenciler için yıllardır tartışma konusu olan zorunlu staj uygulaması 1 Ocak 2026 itibarıyla sona eriyor.
- Temsilciler Meclisi, Kasım ayında aldığı kararla bu yükümlülüğü kaldırdı.
- Zorunlu staj uygulaması ilk olarak 2016 yılında Michel hükümeti döneminde, bağımsız terapi yapabilmek için getirilmişti.
- Ancak yıllardır yaşanan staj yeri yetersizliği nedeniyle sistem defalarca ertelenmişti.
Federal Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke (Vooruit), kararın gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“Denetimli pratik deneyim elbette önemlidir, ancak bu sistem uygulanabilir olmadı ve binlerce mezun için ciddi belirsizliğe neden oldu”
Nisan 2025 verilerine göre, 1.400 mezuna karşılık yalnızca 239 staj yeri bulunması, reformu kaçınılmaz hale getirmişti.
Bireysel Mesleki Eğitim (IBO) Sisteminde Kapsamlı Reform
İş arayanları ve işverenleri ilgilendiren Bireysel Mesleki Eğitim (IBO – Individuele Beroepsopleiding) sistemi de 2026’da yenileniyor.
Mevcut sistemde:
- İş arayanlar, iş yerinde eğitim alırken işsizlik yardımı ve VDAB primi alıyordu.
- İşveren için düşük maliyetli bir istihdam aracıydı.
Ancak sistem son yıllarda ciddi bir düşüş yaşadı:
- Zirve döneminde yılda yaklaşık 15 bin IBO süreci varken,
- 2024’te bu sayı 1.653’e kadar geriledi.
- Sistem, “fazla karmaşık ve artık cazip değil” eleştirileri aldı.
Çalışma Bakanı Zuhal Demir (N-VA) tarafından açıklanan reform kapsamında:
- Çoğu IBO katılımcısı, gelecekteki normal maaşına daha yakın ve daha yüksek bir ücret alacak.
- Ücret ödemesi doğrudan işveren tarafından yapılacak; VDAB aracı rolünü bırakacak.
- Amaç, IBO’yu hem iş arayanlar hem de işverenler için daha cazip ve daha az bürokratik hale getirmek.
Sendikalar, bazı katılımcıların gelir kaybı yaşayabileceği uyarısında bulunurken, Bakan Demir reformun “uzun vadede daha adil ve sürdürülebilir” olacağını savundu. Yetkililer, öğrencilerin, mezunların ve iş arayanların kişisel durumlarına göre hak kaybı yaşamamaları için Vlaanderen.be, FOD Onderwijs ve VDAB gibi resmi platformlardan güncel bilgileri takip etmeleri gerektiğini vurguluyor.
Pestisit yasağı geliyor (ne anlama geliyor)
1 Ocak 2026’dan itibaren Flaman Bölgesi’nde okullar, kreşler, huzurevleri ve bakım merkezlerinin çevresinde pestisit (zararlı ot, böcek ve mantarlara karşı kullanılan tarım ilaçları) kullanımı yasaklanacak. Yeni düzenlemeye göre bu kurumların etrafında en az 5 ila 10 metrelik koruma alanı oluşturulacak ve bu alanlarda kimyasal ilaçlama yapılmasına izin verilmeyecek. Amaç, özellikle çocukları ve hassas grupları pestisitlerin sağlık üzerindeki olası zararlarından korumak.
Halil Uygun
