VDAB alarm veriyor: İşsizlik yardımını kaybedeceklerin üçte biri çalışamaz durumda
Ocak 2026’da 13 bin kişi yardım dışında kalacak, sosyal koruma rejimi hâlâ belirsiz
VDAB alarm veriyor: İşsizlik yardımını kaybedeceklerin üçte biri çalışamaz durumda
Ocak 2026’da 13 bin kişi yardım dışında kalacak, sosyal koruma rejimi hâlâ belirsiz
Flaman İstihdam Servisi VDAB’ın verilerine göre, 2026 başında işsizlik yardımı kesilecek 13 bin 403 kişiden üçte biri sağlık ve sosyal nedenlerle işe yönlendirilemiyor. Flaman ve federal bakanlar yeni bir “koruma rejimi” çağrısı yaparken, federal hükümet geçici çözüm olarak OCMW’leri işaret ediyor.
Belçika’da işsizlik yardımlarının süreyle sınırlandırılması süreci yaklaşırken, Flaman İstihdam Servisi (VDAB) tarafından açıklanan veriler sosyal alarm niteliği taşıyor. VDAB’a göre 1 Ocak – 31 Mart 2026 döneminde işsizlik yardımını kaybedecek 13 bin 403 Flaman işsizden yaklaşık üçte biri, tıbbi, psikolojik veya sosyal nedenlerle fiilen çalışamaz durumda.
Bu tablo, federal hükümetin 2026’dan itibaren hayata geçireceği “işsizlik yardımını en fazla iki yılla sınırlama” politikasının en kırılgan kesimleri doğrudan etkileyeceğini ortaya koyuyor.
Altı Dalgada Yardım Kesintisi
İşsizlik yardımının sınırlandırılması, tek seferlik değil, altı aşamalı (dalga) bir plan çerçevesinde uygulanacak. Süreç:
Ocak 2026 – Haziran 2027 arasında tamamlanacak.
VDAB verilerine göre:
- 3 bin 976 kişi ilk dalgada (20 yıldan uzun süredir işsiz olanlar ve 1 yıldan fazla süredir staj yardımı alan gençler),
- 9 bin 427 kişi ise ikinci dalgada (8–20 yıl arası işsizler) yardımını kaybedecek.
“İşe Alınamaz” Olarak Tanımlanan Grup
VDAB, bu grubun yüzde 34’ünün “işe yönlendirilemez” statüsünde olduğunu açıkladı.
Bu statü, VDAB danışmanlarının yönlendirmesiyle Özel Tarama Servisi (DGS) tarafından yapılan testler, mülakatlar ve tıbbi değerlendirmeler sonucunda veriliyor.
Sorun alanları arasında:
- Kronik sağlık sorunları
- Psikolojik rahatsızlıklar
- Bilişsel engeller
- Ağır sosyal sorunlar (barınma, borç, bağımlılık)
yer alıyor. “İşe alınamaz” raporları her yıl yenilenmek zorunda.
Flaman Cephesinde Baskı Artıyor
Flaman Çalışma Bakanı Zuhal Demir (N-VA), Haziran 2026’da Flaman Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada, bu grup için işsizlik sisteminin dışında, özel bir koruma rejimi oluşturulması çağrısında bulundu.
Demir’e göre, bu kişilerin klasik iş piyasası politikalarıyla istihdama kazandırılması mümkün değil ve yardımsız bırakılmaları sosyal çöküş riski taşıyor.
Bu çağrıya, Sosyal İşler Bakanı Hilde Crevits (CD&V) de destek verdi. Crevits, Kasım ayında Eşitlik Şansları Bakanı Rob Beenders (Vooruit) ile konunun federal düzeyde ele alındığını açıkladı.
Federal Düzeyde Tıkanma
Ancak sorun, federal hükümette çözümsüz kaldı. Beenders, Temsilciler Meclisi’nde yaptığı açıklamada: “İşe alınamazlar için ayrı bir rejim ancak 2028’e kadar hazır olabilir” ifadelerini kullandı.
Bu geçiş süreci için RVA (Ulusal İstihdam Ofisi) koruma yardımı önerildi. Ancak bu öneri henüz yasal karşılık bulmadı. Vooruit milletvekili Anja Vanrobaeys, Aralık başında hassas gruplar için ek koruma talep eden bir karar tasarısı sunsa da, somut bir federal düzenleme çıkmadı.
MR’den Net Mesaj: OCMW’ye Başvurun
Federal Çalışma Bakanı David Clarinval (MR) cephesinden ise daha soğuk bir yaklaşım geldi. Bakanlık sözcüsü, mevcut durumda çözüm olarak OCMW’leri (Sosyal Yardım Merkezleri) işaret etti: “Geliri yetersiz kalanlar, 2028’e kadar geçici olarak OCMW’ye başvurabilir. Yerel düzeyde kişiye özel destek sağlanacaktır.”
Bu açıklama, muhalefet tarafından “sorumluluğun belediyelere yıkılması” olarak eleştirildi.
Sosyal Risk Uyarısı
Sendikalar ve sosyal yardım kuruluşları, binlerce kişinin aynı anda OCMW sistemine yönlendirilmesinin:
- Belediyeler üzerinde büyük mali baskı yaratacağını
- Yardımların bölgeden bölgeye farklılaşacağını
- Sosyal eşitsizliği derinleştireceğini
savunuyor.
Muhalefet partileri,
“İşe alınamaz durumdaki insanları yardımsız bırakmak, sosyal yıkım yaratır” uyarısında bulunuyor.
Sonuç
Ocak 2026’ya aylar kala tablo netleşmiş durumda:
Binlerce kişi çalışamayacak durumda olmasına rağmen gelir güvencesini kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Flaman düzeyinde siyasi irade var, ancak federal düzeyde karar gecikiyor.
Geçici çözüm olarak sunulan OCMW modeli, uzun vadede yeterli görülmüyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki aylarda bu dosya, Belçika sosyal devletinin sınırlarını yeniden tartışmaya açacak.
Halil Uygun
