Hapishane gardiyanlarından sıra dışı protesto: “Üniformalı bir ölü mü bekliyoruz?”
Belçika’nın Anvers kentindeki hapishane gardiyanları, cezaevlerindeki aşırı doluluk, artan şiddet olayları ve çözülmeyen yapısal sorunlara dikkat çekmek için yapay zekâ destekli bir rap şarkısı yayımladı. ACOD sendikasına bağlı personel, “Politikacılar üniformalı bir ölü mü bekliyor?” sözleriyle hükümete sert tepki gösterdi.
Hapishane gardiyanlarından sıra dışı protesto: “Üniformalı bir ölü mü bekliyoruz?”
Belçika’nın Anvers kentindeki hapishane gardiyanları, cezaevlerindeki aşırı doluluk, artan şiddet olayları ve çözülmeyen yapısal sorunlara dikkat çekmek için yapay zekâ destekli bir rap şarkısı yayımladı. ACOD sendikasına bağlı personel, “Politikacılar üniformalı bir ölü mü bekliyor?” sözleriyle hükümete sert tepki gösterdi.
Belçika’nın Anvers kentinde görev yapan hapishane gardiyanları, ülkedeki cezaevlerinin içinde bulunduğu ağır koşulları kamuoyunun gündemine taşımak için alışılmışın dışında bir protesto yöntemine başvurdu. ACOD sendikasına bağlı gardiyanlar, sözleri kendilerine ait olan ve müzik ile vokalleri yapay zekâ kullanılarak hazırlanan bir rap şarkısını yayımlayarak, cezaevlerindeki aşırı doluluk, personel yetersizliği ve artan şiddet olaylarına dikkat çekti.
“Antwerpen, dinle, bu kurgu değil. Aşırı doluluk ceza değil, siyasi karar” sözleriyle başlayan şarkıda, hem mahkumların insanlık dışı koşullarda tutulduğu hem de cezaevi personelinin her geçen gün daha güvensiz bir ortamda çalışmak zorunda kaldığı vurgulandı. Protesto mesajında, yaşanan krizin bireysel hatalardan değil, yıllardır ertelenen siyasi ve yapısal kararlardan kaynaklandığına dikkat çekildi.
Rakamlar alarm veriyor: Yüzde 24 aşırı doluluk
Sendikanın tepkisinin temelinde, Belçika hapishanelerinde kronik hale gelen aşırı doluluk sorunu yer alıyor. Resmi verilere göre ülkedeki cezaevlerinin toplam kapasitesi 10 bin 795 kişi olmasına rağmen, mevcut mahkum sayısı 13 bin 397’ye ulaştı. Bu tablo, yüzde 24’lük bir aşırı doluluğa işaret ederken, en az 614 mahkumun yer yatağında uyumak zorunda kaldığı bildirildi.
Sorunun yeni olmadığına dikkat çeken sendika yetkilileri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2014 yılında Belçika hapishane sistemini, kötü hijyen koşulları ve yatak eksikliği nedeniyle yapısal bir problem olarak tanımladığını hatırlattı. Merkezi Hapishane İzleme Konseyi ile Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi de, aşırı doluluğun personel eksikliği ve yüksek devamsızlık oranlarıyla birleşerek hem mahkumların hem de çalışanların temel haklarını ihlal eden bir tablo ortaya çıkardığı uyarısında bulunmuştu.
“Durum hayatı tehdit ediyor”
ACOD Sendikası Anvers Temsilcisi ve gardiyan Mario Heylen, Begijnenstraat Cezaevi’ndeki koşulların artık sürdürülemez hale geldiğini belirtti. Heylen, “Buradaki durum hayatı tehdit ediyor. İnsanlar gelmeye devam ediyor ama hiçbir çözüm üretilmiyor. Yakında hamak veya katlanır yatak mı kullanacağız? İnsanlar hayvan gibi kapatılıyor. Hükümet, bu koşullardan daha iyi bir sonuç çıkacağını mı sanıyor?” ifadelerini kullandı.
Heylen, gardiyanlara yönelik şiddetin yıllardır arttığını ve bu konuda defalarca uyarıda bulunduklarını vurguladı. Protesto şarkısında da bu öfke ve çaresizlik açıkça dile getirildi. Şarkının dikkat çeken dizeleri arasında, “Çok ruh bir hücrede, az nefes, çok küçük / Personeline şiddet? Asla olmamalı / Saygı zayıflık değil, temel” ifadeleri yer aldı.
Bakan ziyareti gerginliğe sahne oldu
Cezaevlerindeki sorunlar, 23 Aralık 2025’te Adalet Bakanı Paul Van Tigchelt’in Anvers Hapishanesi’ne yaptığı ziyaret sırasında da gündeme geldi. Bakanın koğuşları gezme talebi, gardiyanlar tarafından güvenlik gerekçesiyle reddedildi. Yaşanan gergin tartışmanın ardından Bakan, personelle kapsamlı bir görüşme yapmadan cezaevinden ayrıldı.
ACOD sendikası, bu ziyareti “pandomim” olarak nitelendirerek, hükümetin sorunları yerinde ve gerçekçi biçimde görmek yerine sembolik adımlarla yetindiğini savundu. Bir sendika yetkilisi, “Bakan geldi, kapıyı çaldı ama gerçekliği görmek istemedi. Personelimiz her gün bu koşullarda hayatını riske atıyor” dedi.
Hedefte hükümet politikaları var
Protestonun doğrudan hedefinde, Başbakan Bart De Wever liderliğindeki koalisyon hükümeti bulunuyor. ACOD, hükümetin kemer sıkma ve tasarruf politikalarının kamu hizmetlerini olumsuz etkilediğini, cezaevlerinin de bu politikalardan payını aldığını savunuyor. Rap şarkısında yer alan, “Burada uyuşturucu sokaktan daha serbest dolaşıyor / Tesadüf değil; politika buna izin veriyor” sözleri bu eleştiriyi açık şekilde ortaya koyuyor.
Sendika, acil olarak daha fazla gardiyan alımı yapılmasını, cezaevi altyapısının iyileştirilmesini ve aşırı doluluğu kalıcı biçimde azaltacak politikaların hayata geçirilmesini talep ediyor. ACOD yetkilileri, protestolarını daha geniş kitlelere ulaştırmak için bir sonraki aşamada “büyük bir sanatçıyla” iş birliği yapmayı hedeflediklerini de duyurdu.
Hükümet ise Avrupa Birliği kurallarını ihlal eden bütçe açığını azaltma çabası kapsamında, cezaevi reformu dahil olmak üzere birçok alanda tasarruf planlarını sürdürürken, sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarıyla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.
Halil Uygun
