Belçika’da 1 Mayıs 2027’den itibaren yerli ve yabancı tüm sürücülere yol vinyeti zorunluluğu
Belçika’da 1 Mayıs 2027’den itibaren otoyollar ve bölgesel yollarda seyahat edecek 3,5 tona kadar olan araçlar için dijital yol vinyeti zorunlu olacak. Düzenleme hem Belçika vatandaşlarını hem de yabancı sürücüleri kapsarken, uygulama yıllık motorlu taşıt vergisinde yapılacak reformla birlikte hayata geçirilecek.
Belçika’da 1 Mayıs 2027’den itibaren yerli ve yabancı tüm sürücülere yol vinyeti zorunluluğu
Belçika’da 1 Mayıs 2027’den itibaren otoyollar ve bölgesel yollarda seyahat edecek 3,5 tona kadar olan araçlar için dijital yol vinyeti zorunlu olacak. Düzenleme hem Belçika vatandaşlarını hem de yabancı sürücüleri kapsarken, uygulama yıllık motorlu taşıt vergisinde yapılacak reformla birlikte hayata geçirilecek.
Belçika’da Flaman, Brüksel Başkent ve Valon bölge hükümetleri, ülkedeki otoyollar ile bölgesel yollarda kullanılmak üzere dijital yol vinyeti uygulamasının 1 Mayıs 2027’den itibaren yürürlüğe girmesi konusunda anlaşmaya vardı. Düzenleme, hem Belçika vatandaşlarını hem de yabancı sürücüleri kapsayacak.
Üç bölge yönetimi, özellikle Belçika’yı transit geçiş güzergâhı olarak kullanan yabancı sürücülerin de yol bakım maliyetlerine katkı sağlamasını hedefliyor. Ancak Avrupa Birliği’nin eşit muamele ilkesi gereği uygulamanın yalnızca yabancı sürücülere yönelik olması mümkün olmadığı için Belçikalı sürücüler de vinyet satın almak zorunda kalacak.
Dijital vinyet 1 Mayıs 2027’de başlayacak
Flaman ve Valon yönetimleri uzun süredir yol vinyeti uygulamasını savunurken, Brüksel yönetimi daha önce şehir içi ücretlendirme (city toll) modelini tercih ediyordu. Yeni Brüksel hükümetinin kurulmasının ardından şehir geçiş ücreti planı rafa kaldırılarak ülke genelinde ortak vinyet sistemine geçilmesi kararlaştırıldı.
Hangi yolları kapsayacak?
Dijital yol vinyeti, tüm otoyollar, çevre yolları ve bölgesel yollar için zorunlu olacak. Uygulama, 3,5 tona kadar olan otomobil ve hafif ticari araçları kapsayacak.
Kamyonlar mevcut kilometre bazlı ücretlendirme sistemine tabi olmaya devam edecek. Motosikletler, otobüsler ve traktörler ise uygulamanın dışında tutulacak.
Vinyetler 1 günlük, 10 günlük, 1 aylık, 2 aylık veya yıllık olarak satın alınabilecek. Fiziksel etiket yerine tamamen dijital sistem kullanılacak.
Ücretler CO2 emisyonuna göre belirlenecek
Dijital vinyet internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden satın alınacak ve araç plakasına otomatik olarak tanımlanacak. Dijital hizmetlerden yararlanamayanlar ise akaryakıt istasyonları veya Flaman Vergi İdaresi ofislerinden vinyet temin edebilecek.
Yıllık ücretler aracın karbon salımına göre belirlenecek:
- Elektrikli araçlar (sıfır emisyon): 90 avro
- En az Euro 4 emisyon standardına sahip araçlar: 100 avro
- En yüksek emisyona sahip araçlar: 125 avro
Motorlu taşıt vergisi de değişecek
Flaman Maliye Bakanı Ben Weyts, yol vinyeti uygulamasını yıllık motorlu taşıt vergisinde yapılacak reformla birlikte hayata geçireceklerini açıkladı.
Yeni sistemde vergilendirme büyük ölçüde iki kritere dayanacak:
- Aracın ağırlığı
- CO2 emisyonu
Buna göre daha hafif ve çevreci araçlar daha düşük vergi ödeyecek. Ancak 2.400 cc ve üzerindeki motor hacmine sahip araçlar ile Euro 5 ve daha eski dizel araçlar için ilave kriterler uygulanabilecek.
Kimler daha fazla ödeyecek?
Flaman hükümetine göre yeni motorlu taşıt vergisi ile yol vinyeti birlikte değerlendirildiğinde araç sahiplerinin yaklaşık yarısı mevcut sisteme göre aynı tutarı ya da daha düşük bir miktarı ödeyecek.
En fazla ek maliyet yıllık 125 avro olacak ve bunun yalnızca araç sahiplerinin yaklaşık yüzde 1,5’ini etkileyeceği belirtiliyor.
Eski dizel ve yüksek motor hacmine sahip araç sahipleri daha fazla ödeme yapacak. Bu gruptaki sürücüler isterlerse yeni araç satın alana kadar mevcut motorlu taşıt vergisi sisteminde kalabilecek.
Elektrikli araçlarda ve leasing araçlarında motorlu taşıt vergisinde değişiklik yapılmayacak. Leasing araçlarının yol vinyeti ise leasing şirketleri tarafından karşılanacak.
Hafif ticari araçlar ve klasik otomobiller (oldtimer) için mevcut motorlu taşıt vergisinde yüzde 30 oranında sabit indirim uygulanacak. İş amaçlı kullanılan panelvanlar için ödenen yol vinyeti de vergi matrahından tamamen düşülebilecek.
Brüksel ve Valonya’nın motorlu taşıt vergisinde benzer düzenlemeler yapıp yapmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.
Denetimler ANPR kameralarıyla yapılacak
Dijital vinyet araç plakasına tanımlanacağı için denetimler ülkedeki yaygın ANPR (otomatik plaka tanıma) kameralarıyla gerçekleştirilecek. Ayrıca mobil denetim ekipleri de görev yapacak.
Vinyetsiz şekilde ana yollarda seyreden sürücülere ilk ihlalde 70 avro, ikinci ihlalde 140 avro, üçüncü ihlalde ise 210 avro para cezası uygulanacak.
Ancak iki aylık bir geçiş süreci öngörüldüğünden cezalar en erken 1 Temmuz 2027’den itibaren kesilmeye başlanacak.
Neden sadece yabancılar için uygulanmıyor?
Belçika yönetimi, esas hedefin ülkeyi transit kullanan yabancı sürücülerin de yol bakımına katkı sağlaması olduğunu vurguluyor.
Ancak Avrupa Birliği hukukundaki eşitlik ilkesi nedeniyle aynı yükümlülük Belçika vatandaşlarına da uygulanmak zorunda.
Daha önce Almanya yalnızca yabancı sürücülere yönelik benzer bir yol vinyeti sistemi kurmaya çalışmış, ancak Avrupa Birliği tarafından iki kez engellenmişti.
Siyasi ve ekonomik çevrelerden farklı tepkiler
Muhalefet partileri uygulamayı yeni bir vergi yükü olarak değerlendiriyor.
Vlaams Belang, bazı sürücülerin önemli ölçüde daha fazla ödeme yapabileceğini savunurken, Yeşiller Partisi (Groen) vinyetin trafik yoğunluğunu azaltacak bir teşvik içermediğini belirterek uygulamayı "düz bir vergi" olarak nitelendirdi.
PVDA ise düzenlemenin çalışan kesime yeni bir mali yük getireceğini savundu.
Mobilite kuruluşu Touring ise ülke genelinde tek bir sistem uygulanmasını ve elde edilecek gelirlerin yol altyapısına aktarılmasını olumlu karşıladı.
İş dünyasını temsil eden VBO, Unizo ve Voka da yabancı sürücülerin yol bakımına katkı sağlayacak olmasını desteklerken, vinyet sisteminin trafik sıkışıklığını azaltma konusunda sınırlı etkiye sahip olacağını belirterek, akıllı kilometre bazlı ücretlendirme sisteminin daha etkili bir çözüm olacağı görüşünü dile getirdi.
Halil Uygun
