Avusturya’da 14 yaş altı kız öğrencilere başörtüsü yasağı: Parlamento onayladı, yargı yolu açık
Avusturya Parlamentosu, 11 Aralık 2025 Perşembe günü yaptığı oylamada, 14 yaşından küçük kız öğrencilerin okullarda başörtüsü takmasını yasaklayan tartışmalı yasayı büyük çoğunlukla kabul etti
Avusturya’da 14 yaş altı kız öğrencilere başörtüsü yasağı: Parlamento onayladı, yargı yolu açık
Hükümet “çocukları baskıdan koruma” gerekçesi sunarken, muhalifler düzenlemenin ayrımcı ve anayasaya aykırı olduğunu savunuyor
Avusturya Parlamentosu, 11 Aralık 2025 Perşembe günü yaptığı oylamada, 14 yaşından küçük kız öğrencilerin okullarda başörtüsü takmasını yasaklayan tartışmalı yasayı büyük çoğunlukla kabul etti. Muhafazakâr-liberal koalisyon hükümeti tarafından “kız çocuklarını baskıdan koruma” adımı olarak sunulan yasa, 2020’de Anayasa Mahkemesi’nin benzer bir yasağı iptal etmiş olması nedeniyle hukuki belirsizlikleri ve toplumsal tartışmaları da beraberinde getirdi.
Düzenleme; Avusturya Halk Partisi (ÖVP), Sosyal Demokrat Parti (SPÖ), NEOS ve aşırı sağcı FPÖ’nün oylarıyla kabul edilirken, Yeşiller (Die Grünen) karşı oy kullandı. Yasanın 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yasağın Kapsamı
Yasa, “İslami geleneklere göre başı örten” tüm giysileri kapsıyor. Bu tanım; başörtüsünün (hijab) yanı sıra peçe ve nikab gibi yüzü kapatan kıyafetleri de içeriyor. Yasak, devlet ve özel okulların tamamında geçerli olacak. Hükümet, düzenlemeden yaklaşık 12 bin kız öğrencinin etkileneceğini öngörüyor.
Uygulama Takvimi ve Yaptırımlar
Uygulama aşamalı olacak. Şubat 2026’dan itibaren bilgilendirme süreci başlayacak; 1 Eylül 2026 itibarıyla yaptırımlar devreye girecek.
- İlk aşama: Okul yönetimi, öğrenci ve ailesiyle bilgilendirici görüşme yapacak (yaptırım yok).
- Tekrar halinde: Eğitim otoritesi aileyi resmî görüşmeye çağırabilecek; çocuk ve gençlik refah birimleri sürece dâhil olabilecek.
- Devam eden ihlallerde: Ailelere 150–800 euro arası para cezası uygulanabilecek.
- Para cezasının ödenmemesi halinde: En fazla iki haftaya kadar hapis cezası gündeme gelebilecek.
Tarafların Görüşleri
Hükümet ve yasa destekçileri, başörtüsünü “baskının sembolü” olarak nitelendiriyor. Entegrasyon Bakanı Claudia Plakolm (ÖVP), “Bir kıza, erkeklerin bakışından korunmak için bedenini gizlemesi gerektiği söyleniyorsa bu bir dini ritüel değil, baskıdır” ifadelerini kullandı. Hükümet, yasağın Yahudi kippası veya Hristiyan haçı gibi diğer dini sembolleri kapsamamasını, bunların “baskı sembolü” olmamasıyla açıklıyor.
Muhalifler ise düzenlemeyi ayrımcı ve anayasaya aykırı buluyor. Avusturya İslam İnanç Topluluğu (IGGÖ), “Hiçbir çocuk başörtüsü takmaya zorlanmamalı; ancak gönüllü olarak dini kimliğini yaşayan hiçbir çocuk da devlet yasağıyla engellenmemeli” açıklamasını yaparak yasayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacaklarını duyurdu. Yeşiller de aynı gerekçelerle karşı oy kullandı.
Siyasi gözlemciler, yasanın; 2024 sonbaharındaki genel seçimlerde birinci çıkan FPÖ karşısında oy kaybı yaşayan merkez partilerin, seçmeni geri kazanmak amacıyla sağa yönelen stratejisinin bir sonucu olduğu görüşünde.
2019 Yasağı ve Anayasa Mahkemesi Gölgesi
Düzenlemenin geleceği, 2019’da ilkokulları kapsayan benzer yasağın Aralık 2020’de Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması nedeniyle belirsiz. Mahkeme, o kararında düzenlemenin belirli bir dini hedef aldığını, devletin dini tarafsızlık ve eşitlik ilkelerini ihlal ettiğini vurgulamıştı.
Hükümet, yeni metnin “çocuk koruma” gerekçesiyle hazırlandığını ve önceki eleştirileri dikkate aldığını savunsa da; hukukçular ve insan hakları örgütleri, yasanın fiilen Müslümanları hedef aldığı gerekçesiyle iptal riskinin sürdüğünü belirtiyor. Koalisyon ortağı NEOS’un parlamento grup lideri Yannick Shetty’nin, “Anayasa Mahkemesi’nden geçer mi, bilmiyorum; elimizden geleni yaptık” sözleri de bu belirsizliği yansıtıyor.
Uluslararası Tepkiler
Yasa, uluslararası insan hakları örgütlerinden de tepki gördü. Amnesty International, düzenlemeyi “Müslüman kız çocuklarına yönelik açık bir ayrımcılık” ve “Müslüman karşıtı ırkçılığın yansıması” olarak nitelendirdi. Birleşmiş Milletler de endişelerini dile getirdi.
Avrupa’da İslamofobi ve göçmen karşıtı söylemlerin yükseldiği bir dönemde kabul edilen yasa, toplumsal barışa dair kaygıları artırıyor. Muhalifler, düzenlemenin mevcut ayrışmayı derinleştirerek Müslüman toplumu daha da marjinalleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Avusturya’da başörtüsü yasağının nihai kaderi, IGGÖ’nün Anayasa Mahkemesi’ne yapacağı başvuru sonrası verilecek karara bağlı olacak.
Halil Uygun
