“Vandenbroucke Paketi” uzun süreli hastalar için yeni dönemi başlatıyor: Erken müdahale, sıkı denetim
Belçika’da 585 bin uzun süreli hastayı kapsayan ve “İşe Dönüş” politikasının en sert adımı olarak görülen reform paketi 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giriyor. Yeni düzenleme, erken müdahale, zorunlu kontroller ve kurallara uymayanlar için maaş kesintisi gibi yaptırımlar öngörüyor.
“Vandenbroucke Paketi” uzun süreli hastalar için yeni dönemi başlatıyor: Erken müdahale, sıkı denetim
Belçika’da 585 bin uzun süreli hastayı kapsayan ve “İşe Dönüş” politikasının en sert adımı olarak görülen reform paketi 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giriyor. Yeni düzenleme, erken müdahale, zorunlu kontroller ve kurallara uymayanlar için maaş kesintisi gibi yaptırımlar öngörüyor.
Belçika Federal Hükümeti, uzun süreli hastaların iş hayatına dönüşünü yeniden şekillendirecek kapsamlı reform paketini onayladı. Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke’in öncülüğünde hazırlanan ve kamuoyunda “Vandenbroucke Paketi” olarak anılan düzenleme, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
“Terug Naar Werk” (İşe Dönüş) politikasının en kapsamlı adımı olarak tanımlanan reformla, hastalık süreçlerine daha erken müdahale edilmesi, düzenli ve zorunlu kontrollerin artırılması ve sürece uyum göstermeyenler için daha ağır yaptırımlar uygulanması hedefleniyor. Hükümet, bu yolla 2030’a kadar 100 bin yeni uzun süreli hastalık vakasının önlenmesini ve yaklaşık 1,9 milyar Euro tasarruf sağlanmasını amaçlıyor.
Reform paketi, Belçika’da 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek ve alım gücü, sağlık harcamaları ile sosyal güvenliği doğrudan etkileyen geniş kapsamlı düzenlemeler zincirinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
Reformun Gerekçesi: Artan Hasta Sayısı ve Sürdürülemez Maliyet
Sağlık Bakanı Vandenbroucke, ülkede 300 binden fazla kişinin emeklilik yaşına kadar hastalık izninde kalmasını “şoke edici” olarak nitelendirdi. Uzun süreli iş göremezliğin hem bireyler hem de kamu maliyesi açısından sürdürülemez hale geldiğini vurgulayan Bakan, “Sağlık önceliğimizdir, ancak kısmi de olsa işe dönüş çoğu zaman iyileşmenin bir parçasıdır” ifadelerini kullandı.
Hastalar İçin Yeni Kurallar
Reform, uzun süreli hastalara yönelik denetimleri önemli ölçüde artırıyor:
- Erken ve düzenli takip: İlk hastalık yılında doktor raporları en fazla üç aylık periyotlarla yenilenecek ve merkezi bir veri tabanında toplanacak.
- Yıllık zorunlu muayene: Bir yıldan uzun süredir iş göremezlik ödeneği alanlar, yılda en az bir kez tıbbi kontrolden geçecek. Kanser hastaları ve tamamen yatağa bağımlı kişiler bu uygulamadan muaf tutulacak.
- “Uygunluk Belgesi” uygulaması: İşyeri hekimi, hastalık başlangıcından sonraki bir ay içinde çalışanla temas kurarak, çalışanın yapabileceği faaliyetleri içeren bir belge hazırlayacak.
- Yaptırımlar: Zorunlu randevulara katılmayan veya sürece işbirliği göstermeyenler için ödenek kesintisi gündeme gelecek. İşe dönüş koordinatörüne gelmeyenlere uygulanan cezanın yüzde 2,5’ten yüzde 10’a çıkarılması öngörülüyor.
İşverenlere Yeni Yükümlülükler
Reform, işverenlerin sorumluluklarını da artırıyor:
- Mali katkı payı: 50’den fazla çalışanı olan şirketler, 18–55 yaş arası tamamen iş göremez durumdaki çalışanları için dört ay boyunca maaşın yüzde 30’u oranında “dayanışma katkısı” ödeyecek.
- Erken değerlendirme: Sekiz haftayı aşan devamsızlıklarda, çalışanın kalan iş kapasitesi değerlendirilecek ve gerekirse resmi yeniden entegrasyon süreci başlatılacak.
- Teşvikler: Uzun süreli hastaları yeniden istihdama kazandıran işverenlere yönelik prim teşvikleri artırılacak.
Siyasi ve Sendikal Tepkiler
Reform paketi parlamentoda tartışmalara yol açtı. Sosyalist Parti (PS) ve İşçi Partisi (PVDA) düzenlemeye karşı çıkarken, Open VLD ve Vlaams Belang bazı maddelerde çekimser kaldı. Sosyalist sendika ABVV ise reformu “ceza odaklı ideolojik bir model” olarak nitelendirerek eleştirdi.
Bakan Vandenbroucke ise düzenlemeyi, “hastalık ile sağlık arasındaki siyah-beyaz ayrımı yumuşatan ve mümkün olan her durumda çalışmayı destekleyen bir sistem” olarak savundu.
Yeni kurallar, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayacak hastalık dönemleri için geçerli olacak.
Halil Uygun
