Hapishanelerde alarm seviyesi: Verlinden’den acil önlem çağrısı, MR’den veto
Aşırı doluluk “patlayıcı” boyutta; Adalet Bakanı isyan uyarısı yaparken koalisyon krizi derinleşiyor
Hapishanelerde alarm seviyesi: Verlinden’den acil önlem çağrısı, MR’den veto
Aşırı doluluk “patlayıcı” boyutta; Adalet Bakanı isyan uyarısı yaparken koalisyon krizi derinleşiyor
BRÜKSEL – Belçika’da hapishanelerdeki aşırı kalabalık krizi kritik bir eşiğe ulaştı. Adalet Bakanı Annelies Verlinden (CD&V), cezaevlerindeki durumun “gerçekten tehlikeli” hale geldiği uyarısında bulunarak acil bir önlem paketi talep etti. Ancak federal hükümetin koalisyon ortaklarından Reformcu Hareket (MR), önerilen tedbirlere veto koyarak hükümet içinde ciddi bir anlaşmazlığa yol açtı.
Verlinden, olası isyanları önlemek için “derhal harekete geçilmesi gerektiğini” vurgularken, hükümet içinde uzlaşma sağlanamaması krizin çözümünü geciktiriyor.
Rekor Doluluk: Yataklar Yerde, Personel Tükenmiş Durumda
Belçika genelinde hapishaneler 11.089 kişilik kapasiteye karşılık yaklaşık 13.600 mahkumu barındırıyor. Bu tablo, cezaevlerinde 600’den fazla ‘yer yatağı’ kullanımına yol açtı; çok sayıda mahkum hücre zemininde, matras üzerinde uyumak zorunda kalıyor.
Bakan Verlinden durumu şu sözlerle özetledi: “Bu artık yönetilebilir bir baskı değil. Rakamlar rekor seviyede, personel üzerindeki yük dayanılmaz noktada. Durum patlayıcı.”
Hapishane yöneticileri ve sendikalar da benzer uyarılarda bulunarak, Belçika’nın daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından bu koşullar nedeniyle cezalandırıldığını hatırlattı.
Acil Yasa Teklifi: Erken Tahliye, Ancak Sınırlı
Verlinden’in önerdiği acil yasa paketi, özellikle 10 yıla kadar hapis cezası alan mahkumların, cezanın son bir yılında şartlı tahliye ile serbest bırakılmasını öngörüyor. Amaç, kısa vadede yer açmak ve daha ağır suçlardan hüküm giymiş mahkumları içeride tutmak.
Bakan, öneriyi “cezasızlık” eleştirilerine karşı savundu: “Bu bir ‘straffeloosheid’ değil, etkili ve akılcı adalet uygulamasıdır.”
MR’den Veto: ‘Yapısal Reform Şart’
Ancak Reformcu Hareket (MR), erken tahliye seçeneğini “adil olmayan ve yanlış bir sinyal” olarak nitelendirerek veto hakkını kullandı. Parti kaynakları, geçici çözümler yerine uzun vadeli yapısal reformların öncelikli olması gerektiğini savundu.
Bu veto, koalisyon içinde ciddi bir gerilime yol açtı. Başbakan Bart De Wever (N-VA), taraflar arasında uzlaşı sağlamak için bu hafta ikili görüşmelere başlayacağını açıkladı. Masadaki olası tavizlerden biri, erken tahliyenin yalnızca belirli suç kategorileriyle sınırlandırılması.
Kronik Sorun, Geciken Çözümler
Belçika’daki hapishane krizi yeni değil. Nisan ayında varılan Paskalya Anlaşması’nda Verlinden, önceki Adalet Bakanı Vincent Van Quickenborne’un (Open Vld) kısa süreli cezalar politikasını eleştirmiş, sorunun temelinde infaz sistemindeki tıkanıklığın yattığını söylemişti.
- 3.500’den fazla kısa hapis cezası hâlâ infaz sırası bekliyor
- 600’den fazla mahkum yerde yatıyor
- 2028’e kadar planlanan yapısal reformlar “fazla geç” bulunuyor
Mart ayında hapishane müdürleri açık mektupla maksimum kapasite sınırı talep etmiş, Temmuz’da çıkarılan geçici yasa ise elektronik kelepçe ve alternatif cezalar gibi sınırlı önlemlerle yetinmişti.
Sendikalar ve Hukukçulardan Sert Uyarı
Cezaevi personeli sendikası VSOA’dan Eddy De Smedt, durumu şu sözlerle tanımladı: “Bu tablo hem tehlikeli hem sürdürülemez. Personel tükenmiş durumda ve Avrupa’dan ceza üstüne ceza alıyoruz.”
Avukatlar birlikleri de yaptıkları hapishane ziyaretleri sonrası, “hukuk devleti ilkeleri ile fiili durum arasındaki uçurumun kabul edilemez boyuta ulaştığını” raporladı.
Siyasi Kriz ve Güvenlik Riski
Hükümet, hafta sonuna kadar bir uzlaşı hedefliyor. Verlinden, “Bu kolektif bir sorumluluk; göç, sağlık ve içişleriyle birlikte çözüm arıyoruz” derken, muhalefet erken tahliye planlarını “cezasızlık geri dönüyor” sözleriyle eleştiriyor. Uzmanlara göre kriz yalnızca adalet sistemiyle sınırlı değil; toplum güvenliğini de doğrudan tehdit ediyor. Bu dosya, De Wever hükümetinin ilk büyük iç çatışması olarak kayda geçmeye aday.
Halil Uygun
