Emekli maaşınızı kendiniz belirleyin: Belçika’da tarihi “Bonus–Malus” reformu başlıyor
Belçika’da 2026 ve 2027’de yürürlüğe girecek emeklilik reformu, yasal yaştan sonra çalışmayı ödüllendirirken erken emekliliği daha maliyetli hale getiriyor. Yeni sistemle emekli maaşı, çalışma süresine doğrudan bağlanacak.
Emekli maaşınızı kendiniz belirleyin: Belçika’da tarihi “Bonus–Malus” reformu başlıyor
Belçika’da 2026 ve 2027’de yürürlüğe girecek emeklilik reformu, yasal yaştan sonra çalışmayı ödüllendirirken erken emekliliği daha maliyetli hale getiriyor. Yeni sistemle emekli maaşı, çalışma süresine doğrudan bağlanacak.
Belçika federal hükümeti, yaşlanan nüfus ve artan emeklilik harcamaları karşısında emeklilik sisteminde köklü bir dönüşüme hazırlanıyor. 2026 ve 2027 yıllarında aşamalı olarak yürürlüğe girecek reform paketinin merkezinde, “ödül–ceza” esasına dayanan bonus–malus sistemi yer alıyor.
Yeni sisteme göre, yasal emeklilik yaşından sonra çalışmaya devam edenler emekli maaşlarında artış elde ederken, koşulları sağlamadan erken emekli olanlar kesinti riskiyle karşılaşacak. Yasal emeklilik yaşı 2026’da 66, 2030’dan itibaren ise 67 olacak.
Yasal Yaştan Sonra Çalışana Maaş Artışı
Bonus sistemi, yasal emeklilik yaşını doldurduktan sonra çalışmayı sürdürenleri teşvik etmeyi amaçlıyor. Buna göre, gerekli koşulları sağlayanlar her ek çalışma yılı için emekli maaşlarında yüzde 2 artış elde edecek. Ancak bu artıştan yararlanmak için katı şartlar getirildi. Kişinin en az 35 yıl çalışmış olması ve bu yılların her birinde en az 156 gün fiilen çalışması gerekiyor. Bu koşul, kariyerinin büyük bölümünü yarı zamanlı veya kesintili çalışmayla geçirenler için önemli bir engel olarak görülüyor.
Erken Emeklilik Daha Zor Hale Geliyor
Reform, erken emekliliği de belirgin biçimde sıkılaştırıyor. 2027’den itibaren, bir yılın emeklilik hesabında “kariyer yılı” sayılabilmesi için gerekli asgari fiili çalışma süresi 104 günden 156 güne çıkarılıyor. Ayrıca, 60 yaşında erken emekli olup maaş kesintisinden (malus) muaf olmak isteyenler için oldukça ağır bir alternatif yol öngörülüyor. Buna göre, kişinin 42 yıl boyunca, her yıl ortalama 234 gün fiilen çalışmış olması gerekecek. Uzmanlar, bu koşulu sağlayabilecek kişi sayısının oldukça sınırlı olacağını belirtiyor.
Dul Aylığında Sistem Değişiyor
Reformdan etkilenen bir diğer alan da dul aylıkları olacak. 1 Ocak 2026’dan itibaren, ömür boyu sürebilen klasik dul aylığı uygulaması sona erecek. Bunun yerine, en fazla 2 ila 4 yıl süren geçici bir ödeme modeli getirilecek. Bu ödeme, dul kalan kişinin çalışma gelirine uyumlu şekilde hesaplanacak.
Amaç: Daha Fazla Fiili Çalışma
Hükümet, reformla birlikte emeklilik hakkı ile fiili çalışma süresi arasındaki bağı güçlendirmeyi hedeflediğini vurguluyor. Yetkililer, özellikle erken emeklilik planı yapan vatandaşlara, kendi kariyer kayıtlarını mypension.be platformu üzerinden ayrıntılı şekilde incelemeleri çağrısında bulunuyor.
Reform paketi, çalışanları daha uzun süre işgücünde tutmayı amaçlasa da, sendikalar ve bazı muhalefet partileri düzenlemelerin özellikle ağır işlerde çalışanlar ve düzensiz kariyere sahip kişiler açısından adaletsizlik yaratabileceğini savunuyor. Tartışmaların, yasalaşma süreci boyunca da devam etmesi bekleniyor.
Halil Uygun
