Doğu Flandra’da eyalet okullarında başörtüsü yasağı onaylandı
Belçika’nın Doğu Flandra eyaletinde, eyalete bağlı okullarda başörtüsü ve haç gibi görünür dini sembollerin sınıf içinde yasaklanmasını öngören düzenleme kabul edildi. Karar, protestolar ve koalisyon içi görüş ayrılıkları eşliğinde alındı.
Doğu Flandra’da eyalet okullarında başörtüsü yasağı onaylandı
Belçika’nın Doğu Flandra eyaletinde, eyalete bağlı okullarda başörtüsü ve haç gibi görünür dini sembollerin sınıf içinde yasaklanmasını öngören düzenleme kabul edildi. Karar, protestolar ve koalisyon içi görüş ayrılıkları eşliğinde alındı.
Belçika’nın Doğu Flandra eyaletinde, eyalete bağlı okullarda dini sembollerin yasaklanmasını öngören düzenleme Eyalet Meclisi’nde yapılan oylamayla kabul edildi. Yaklaşık altı aydır süren siyasi ve toplumsal tartışmaların ardından alınan kararla, başörtüsü, haç ve diğer görünür dini semboller gelecek eğitim-öğretim yılından itibaren sınıf içinde yasaklanacak.
Yeni uygulama, aralarında Gent’te bulunan Campus Richtpunt Henleykaai’nin de yer aldığı 9 eyalet okulunu kapsıyor. Bu okullarda hâlihazırda yaklaşık 100 öğrencinin başörtüsüyle eğitim gördüğü bildirildi.
Oylama öncesinde Eyalet Meclisi binası önünde toplanan yaklaşık 110 öğrenci, öğretmen ve eğitim çalışanı, yasağın geri çekilmesi çağrısında bulundu. Protestocular, düzenlemenin temel hak ve özgürlükleri kısıtladığını savundu. Ancak koalisyon partilerinin oylarıyla yasa kabul edildi.
Jong Groen üyesi Hadiatou Bah (19), yasağın özellikle Müslüman kız öğrencileri etkilediğini belirterek, bunun kadın hakları değil, ayrımcılık meselesi olduğunu savundu. Bah, başörtüsünün bireysel bir tercih olduğunu ve yasağın eğitim fırsatlarını sınırlayabileceğini dile getirdi.
ACOD Sendikası Doğu Flandra temsilcisi Stefan Haelvoet ise yasağa karşı çıkan bazı okul çalışanlarının idare tarafından baskı altına alındığını öne sürdü. Haelvoet, memnuniyetsizliğini dile getiren personelin yönetime çağrıldığını ve bu durumun çalışanlar üzerinde caydırıcı bir etki yarattığını ifade etti. Daha önce 43 öğretmen, imzasız bir açık mektupla yasağa karşı olduklarını açıklamıştı.
Eyalet Meclisi’ndeki görüşmeler sırasında sert tartışmalar yaşandı. Open Vld’li Kenneth Taylor, koalisyon içinde tam bir görüş birliği bulunmadığını savunurken, Groen Partisi’nden Riet Gillis yasağın özellikle Müslüman öğrencilerin özgürlüğünü tehdit ettiğini belirterek kararın ertelenmesini talep etti.
N-VA’lı Eyalet Encümeni Kurt Moens ise kararın eğitim yılı başlamadan önce alındığını vurgulayarak, başörtüsü takmak isteyen öğrencilerin başka okullara yönelmek için yeterli zamana sahip olduğunu söyledi. Bu açıklama muhalefet tarafından eleştirildi.
Doğu Flandra, eyalet okullarında başörtüsüne izin veren son eyalet konumundaydı. Yeni düzenlemeyle birlikte tüm eyalet okullarında benzer uygulama yürürlüğe girmiş oldu. Yasak, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla uygulanacak.
Oylama sonucunda, N-VA, CD&V ve Vooruit düzenlemeye destek verdi. Groen karşı oy kullanırken, Open Vld resmen çekimser kaldı. Ancak Open Vld’li Kenneth Taylor, kişisel olarak yasağa karşı oy verdiğini açıkladı.
"Yüksel Kalaz başörtü yasağına sert sözlerle eleştirdi"
Karara yönelik eleştiriler, özellikle koalisyon partilerinin seçim dönemindeki vaatleri üzerinden yoğunlaştı. PVDA Gent Belediye Meclis Üyesi Yüksel Kalaz, seçim sürecinde din özgürlüğünün “kırmızı çizgi” olarak tanımlandığını hatırlatarak, Vooruit ve CD&V’nin bu vaatlere rağmen N-VA ile birlikte başörtüsü yasağını onaylamasını sert sözlerle eleştirdi.
Kalaz, alınan kararın önümüzdeki eğitim-öğretim yılından itibaren genç kızları zor bir tercihle karşı karşıya bırakacağını belirterek, “Bu düzenleme, öğrencileri ya eğitimlerini sürdürmek ya da kimliklerinden vazgeçmek arasında seçim yapmaya zorluyor” dedi.
Yasağın arkasında geniş bir toplumsal talep bulunmadığını savunan Kalaz, gençlik konseylerinin, öğrencilerin, öğretmenlerin, okul yöneticilerinin ve ailelerin büyük bölümünün karara karşı olduğunu ifade etti. Kalaz, Flaman İnsan Hakları Enstitüsü’nün de kısa süre önce yayımladığı görüşte, söz konusu düzenlemenin tarafsızlık ilkesini değil, ayrımcılığı güçlendirdiği yönünde uyarıda bulunduğunu hatırlattı.
PVDA’lı Kalaz, tarafsızlığın öğrencileri görünmez kılmak ya da tek tipleştirmek anlamına gelmediğini vurgulayarak, “Gerçek tarafsızlık, farklı kimliklerin kabul edilmesiyle mümkündür” değerlendirmesinde bulundu.
Gent Belediye Meclisi PVDA üyesi Julie Steendam da oylama sonrası yaptığı açıklamada, kararın öğrenciler üzerindeki etkisine dikkat çekti. Steendam, “Oylamayı canlı izledim. Genç kızların yüzlerindeki hayal kırıklığını ve gözyaşlarını gördüm. Kendilerine, görüşlerinin dikkate alınmadığı net bir şekilde hissettirildi” ifadelerini kullandı.
Yasağa karşı çıkan “Mijn school, mijn keuze” (Benim okulum, benim seçimim) inisiyatifinin ise hukuki mücadeleyi sürdürme kararı aldığı belirtildi. Grup adına konuşan Nadia, kararın Danıştay’a taşınacağını açıkladı. Sendikalar ve PVDA da hukuki ve toplumsal mücadeleye destek vermeyi sürdüreceklerini duyurdu.
Kalaz, başörtüsü yasağının “aile içi baskı” gerekçesiyle savunulmasına da tepki göstererek, asıl baskının siyasi tercihlerle gençlerin eğitim hakkını sınırlayan kararlardan kaynaklandığını savundu.
Halil Uygun
