Belçikalı siyasetçi Conner Rousseau’ya ABD’den seyahat yasağı: Trump-Hitler benzetmesi diplomatik kriz çıkardı
Belçika’da sosyalist parti Vooruit’in Genel Başkanı Conner Rousseau’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ı Nazi lideri Adolf Hitler’e benzettiği video sonrası ABD’ye girişinin yasaklandığı bildirildi. Kararın ABD’nin Brüksel Büyükelçisi Bill White tarafından duyurulduğu, gelişmenin iki ülke arasında diplomatik gerilime yol açtığı belirtildi.
Belçikalı siyasetçi Conner Rousseau’ya ABD’den seyahat yasağı: Trump-Hitler benzetmesi diplomatik kriz çıkardı
Belçika’da sosyalist parti Vooruit’in Genel Başkanı Conner Rousseau’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ı Nazi lideri Adolf Hitler’e benzettiği video sonrası ABD’ye girişinin yasaklandığı bildirildi. Kararın ABD’nin Brüksel Büyükelçisi Bill White tarafından duyurulduğu, gelişmenin iki ülke arasında diplomatik gerilime yol açtığı belirtildi.
Belçika’da sosyalist parti Vooruit’in Genel Başkanı Conner Rousseau’nun, ABD Başkanı Donald Trump’ı Nazi lideri Adolf Hitler’e benzettiği video nedeniyle ABD’ye girişinin yasaklandığı bildirildi. ABD’nin Brüksel Büyükelçisi Bill White’ın Instagram üzerinden yaptığı açıklamayla duyurduğu karar, iki ülke arasında diplomatik gerilime yol açtı.
Rousseau, gelişmeyi “tehlikeli bir emsal” olarak nitelendirerek, “Trump’a eleştiri getiren ABD’ye giremiyor. İfade özgürlüğü önemlidir. Refahımız ve ekonomimiz önemlidir. Bunları savunmaya devam edeceğim” açıklamasında bulundu. Vooruit lideri daha önce yaptığı değerlendirmede, ABD Büyükelçisi’nin “etrafa vahşice saldırdığını ve suçlu aradığını” söylemiş ve özür dilemeyi reddetmişti.
Krizin fitili 27 Ocak’taki video ile ateşlendi
Diplomatik krize neden olan olay, Rousseau’nun 27 Ocak Uluslararası Holokost Anma Günü’nde sosyal medya hesabından paylaştığı video oldu. Rousseau videoda, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi’nin (ICE) uygulamalarını eleştirerek, “80 yıl önce Hitler, aşırı sağ ve Naziler Avrupa’yı cehenneme çevirdi. 80 yıl sonra bunu pek iyi dinlememişiz galiba. Bugün Amerika’da ne görüyoruz? Aşırı sağcı Trump, özel ordusu ICE ile 5 yaşındaki çocukları tutukluyor, hemşireleri infaz ediyor ve hiçbir şey olmamış gibi yalan söylemeye devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Büyükelçi White’tan sert tepki
ABD Büyükelçisi White, söz konusu videoyu “kesinlikle mantıksız ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi. White’ın, Belçika Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Theodora Gentzis’e ilettiği mektupta, “ABD, Belçika hükümetini Bay Rousseau’nun sözlerini derhal kınamaya çağırıyor” ifadesine yer verildiği belirtildi.
White’ın ayrıca Rousseau’ya WhatsApp üzerinden mesaj göndererek videonun kaldırılmasını ve özür dilenmesini talep ettiği, aksi halde seyahat yasağı ve diplomatik yaptırımlar uygulanacağı uyarısında bulunduğu kaydedildi.
Yasağın resmiyeti tartışmalı
Ancak uzmanlar, bir büyükelçinin tek başına seyahat yasağı kararı alamayacağına dikkat çekiyor. Belçika basınında yer alan değerlendirmelerde, böyle bir karar için ABD yönetiminin ilgili güvenlik ve diplomatik mekanizmalarının devreye girmesi gerektiği, yasağın kapsamı ve resmiyetinin henüz netleşmediği ifade edildi.
Arka plan: Sünnetçiler soruşturması
Diplomatik gerilimin, Antwerp kentinde üç Yahudi ritüel sünnetçisi (mohel) hakkında başlatılan adli soruşturma sonrasında tırmandığı belirtildi. White, soruşturmayı “antisemitik” olarak nitelendirmiş, Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke’yi (Vooruit) “Amerikan karşıtı” olmakla suçlamış ve Rousseau’yu da tartışmanın merkezine çekmişti.
Bu gelişmeler üzerine Dışişleri Bakanı Maxime Prévot (Les Engagés), White’ı bakanlığa çağırarak diplomatik teamüllere uyulması gerektiği uyarısında bulundu.
İsrail’den destek
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, White’ın tutumuna destek vererek Belçika’da antisemitizmin komşu ülkelere kıyasla daha yaygın olduğu iddiasını yineledi. Prévot ise Sa’ar’ı antisemitizmi siyasi tartışmalara alet etmekle suçladı.
Belçika hükümetinden ifade özgürlüğü vurgusu
Belçika hükümeti, Rousseau’nun sözlerini kınama çağrısına mesafeli yaklaştı. Başbakan Bart De Wever’in (Nieuw-Vlaamse Alliantie – N-VA) Rousseau’yu kınamasının beklenmediği ifade edildi. Hükümet kaynakları, parti lideri ve Flaman Parlamentosu üyesi olarak Rousseau’nun görüşlerini açıklama hakkına sahip olduğunu belirtti.
“Persona non grata” tartışması
Eski Dışişleri Genel Sekreteri ve Hollanda Büyükelçisi Dirk Achten, White’ın diplomatik deneyimden yoksun olduğunu savunarak, en uç senaryonun Belçika’nın White’ı “istenmeyen kişi” (persona non grata) ilan etmesi olabileceğini, ancak bunun ABD ile ilişkilerde ciddi sonuçlar doğuracağını söyledi.
MR lideri Georges-Louis Bouchez ise tartışmanın özünde antisemitizm meselesi bulunduğunu savunarak, “Dost bir ülkeyi ve hükümetini aşağılamak, kendi hatalarımızı gizlemeye yetmez” değerlendirmesinde bulundu.
Yaşanan gelişmelerin, Belçika-ABD ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı olarak önümüzdeki günlerde de gündemde kalması bekleniyor.
Halil Uygun
