Belçika’da iş göremezlik ödeneğine sıkı denetim: Katılmayanın ödeneği kesilecek
Belçika’da uzun süreli hastalık ve iş göremezlik ödeneği alanlar için yeni yaptırımlar geliyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren, yeniden işe dönüş sürecine katılmayanların ödeneklerinde yüzde 10’a varan kesinti, hatta tamamen kesilme riski bulunuyor.
Belçika’da iş göremezlik ödeneğine sıkı denetim: Katılmayanın ödeneği kesilecek
Belçika’da uzun süreli hastalık ve iş göremezlik ödeneği alanlar için yeni yaptırımlar geliyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren, yeniden işe dönüş sürecine katılmayanların ödeneklerinde yüzde 10’a varan kesinti, hatta tamamen kesilme riski bulunuyor.
Belçika’da uzun süreli hastalık ve iş göremezlik yaşayan yüz binlerce vatandaşı ilgilendiren yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. Federal hükümetin “Terug Naar Werk” (İşe Dönüş) politikası kapsamında, 1 Ocak 2026 itibarıyla iş göremezlik ödeneği alanların yeniden çalışma sürecine katılımı daha sıkı şekilde denetlenecek. Yeni kurallara göre, yeniden entegrasyon görüşmelerine katılmayı reddeden ya da sürece iş birliği yapmayan kişiler, iş göremezlik ödeneklerinde yüzde 10 oranında kesintiyle karşı karşıya kalabilecek. Tekrarlanan ihlallerde ise ödeneğin tamamen kesilmesi gündeme gelebilecek.
Yaptırımlar Sertleşiyor
Mevcut uygulamada, re-entegrasyon sürecine katılmayanlara uygulanan yaptırım yüzde 2,5 ile sınırlıydı ve bu kesintiler nadiren hayata geçiriliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle işyeri hekimi, “Terug Naar Werk” koordinatörü veya bölgesel istihdam kurumlarıyla yapılması zorunlu görüşmelere geçerli bir mazeret olmaksızın katılmayanlar için daha ağır yaptırımlar uygulanacak.
Hedef: 500 Binden Fazla Kişiyi İş Gücüne Kazandırmak
Hükümet, bu adımla Belçika’da sayıları 500 bini aşan uzun süreli hastaların iş gücüne kademeli olarak geri kazandırılmasını amaçlıyor. Artan iş gücü açığı ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği, reformun temel gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Uzmanlar, yeni sistemin özellikle psikolojik rahatsızlıklar ve kronik hastalıklar nedeniyle uzun süredir çalışamayan bireyleri yakından ilgilendirdiğine dikkat çekiyor.
İşverenlere de Yeni Yükümlülükler
Düzenleme kapsamında işverenlere yönelik yükümlülükler de artırılıyor.
20’den fazla çalışanı olan işletmeler, hastalığın başlamasından itibaren 8 hafta içinde çalışanın “iş potansiyelini” değerlendirmek zorunda olacak. Potansiyel tespit edilmesine rağmen 6 ay içinde re-entegrasyon planı başlatmayan işverenlere idari para cezası uygulanabilecek.
Ayrıca 50’den fazla çalışanı bulunan şirketler, uzun süreli hastalık durumlarında “dayanışma katkısı” adı altında ek bir mali yükümlülük altına girecek.
Uzmanlar ve Sendikalardan Uyarı
Sosyal güvenlik uzmanları, yeni yaklaşımda “kalan iş gücü” yerine “iş potansiyeli” kavramının öne çıkarılmasının olumlu bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak sendikalar ve hasta dernekleri, yaptırımların bazı kesimler için ağır sonuçlar doğurabileceği ve maddi zorluklara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Belçika’da uzun süreli hastalık oranı Avrupa ortalamasının üzerinde seyrediyor. Federal hükümet, bu reformlarla hem bireylerin iş hayatına dönüşünü hızlandırmayı hem de sosyal güvenlik bütçesindeki yükü azaltmayı hedefliyor.
Yeni kurallar, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayacak hastalık dönemleri için geçerli olacak.
Halil Uygun
