Belçika’da “centenindex” dönemi: Emekliler daha fazla etkileniyor
Belçika’da hükümetin yüksek gelir gruplarının otomatik endeksleme artışlarını sınırlayan “centenindex” uygulaması yürürlüğe girdi. Düzenlemeden özellikle 2 bin avronun üzerinde emekli maaşı alanlar etkilenirken, hastalık ve işsizlik ödeneklerinin büyük bölümü sınırın altında kaldığı için uygulamadan sınırlı ölçüde etkileniyor.
Belçika’da “centenindex” dönemi: Emekliler daha fazla etkileniyor
Belçika’da hükümetin yüksek gelir gruplarının otomatik endeksleme artışlarını sınırlayan “centenindex” uygulaması yürürlüğe girdi. Düzenlemeden özellikle 2 bin avronun üzerinde emekli maaşı alanlar etkilenirken, hastalık ve işsizlik ödeneklerinin büyük bölümü sınırın altında kaldığı için uygulamadan sınırlı ölçüde etkileniyor.
Belçika’da Başbakan Bart De Wever liderliğindeki hükümet tarafından hayata geçirilen ve otomatik maaş endekslemesine üst sınır getiren “centenindex” uygulaması gelir grupları üzerindeki etkisini göstermeye başladı. İzleme Komitesi’nin değerlendirmesine göre düzenlemeden en fazla yüksek gelirli emekliler etkilenirken, hastalık ve işsizlik ödeneklerinin büyük bölümü belirlenen sınırların altında kaldığı için bu gruplarda etkiler sınırlı kalıyor.
Centenindex nedir?
Belçika’da ücret ve sosyal ödemelerin enflasyona bağlı olarak otomatik şekilde artırılmasını sağlayan endeksleme sistemine yeni bir sınır getirildi.
Düzenleme kapsamında çalışanların aylık 4 bin avroya kadar olan brüt gelirleri otomatik olarak endekslenecek. Bu tutarın üzerinde kalan gelir bölümü ise enflasyon oranına bağlı olarak artırılmayacak.
Emekliler ve sosyal yardım alanlar için ise endeksleme sınırı 2 bin avro brüt olarak belirlendi. Bu tutarın üzerinde kalan gelirler otomatik endeksleme kapsamında değerlendirilmeyecek.
En fazla emekliler etkileniyor
İzleme Komitesi’nin raporunda, düzenlemenin gelir grupları arasında farklı sonuçlar doğurduğuna dikkat çekildi.
Özellikle aylık brüt emekli maaşı 2 bin avronun üzerinde olan kişiler, gelirlerinin sınırın üzerinde kalan bölümü için otomatik endeksleme artışından yararlanamayacak. Bu durum, yüksek emekli maaşı alanlar açısından enflasyon karşısında satın alma gücünün daha fazla azalması riskini beraberinde getiriyor.
Özellikle bazı eski kamu görevlilerinin 2 bin avronun üzerinde emekli maaşı aldığı belirtilirken, bu gruptaki kişilerin yeni uygulamadan daha fazla etkilenmesi bekleniyor.
Hükümet açısından ise endeksleme artışlarının sınırlandırılması, kamu harcamalarının ve sosyal güvenlik maliyetlerinin kontrol altında tutulmasına yönelik tasarruf tedbirlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Hastalar ve işsizler büyük ölçüde korunuyor
Düzenlemenin hastalık ve işsizlik ödenekleri üzerindeki etkisinin ise daha sınırlı olması bekleniyor.
İzleme Komitesi’nin değerlendirmesine göre hastalık ve işsizlik ödeneklerinin büyük bölümü aylık 2 bin avroluk brüt sınırın altında bulunuyor. Bu nedenle söz konusu grupların önemli bir bölümünün otomatik endeksleme sisteminden mevcut düzenlemeyle büyük ölçüde yararlanmaya devam edeceği belirtiliyor.
Bu durum, düşük gelirli ve sosyal güvenlik ödemelerine bağımlı kesimlerin artan hayat pahalılığı karşısındaki gelir kaybının sınırlandırılması açısından önem taşıyor.
Yüksek gelir gruplarına daha fazla yük
“Centenindex” uygulamasının temel etkisinin yüksek gelirli çalışanlar ve emekliler üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.
Özellikle belirlenen eşiklerin üzerinde gelire sahip kişilerin gelirlerinin tamamının enflasyon oranında artırılmaması, otomatik endekslemenin yüksek gelir grupları açısından sağladığı korumayı azaltıyor.
Hükümet, uygulamayla bir yandan bütçe ve sosyal güvenlik harcamalarını sınırlamayı, diğer yandan düşük gelirli kesimlerin endeksleme mekanizması üzerinden enflasyon karşısındaki korunmasını sürdürmeyi hedefliyor.
Halil Uygun
