Belçika’da araç muayenesinde rekor: 60 bin araç trafikten men edildi
Belçika’da 2025 yılı araç muayene verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Muayene edilen araç sayısı azalmasına rağmen, trafikten men edilen araç sayısı ilk kez 60 binin üzerine çıktı.
Belçika’da araç muayenesinde rekor: 60 bin araç trafikten men edildi
Belçika’da 2025 yılı araç muayene verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Muayene edilen araç sayısı azalmasına rağmen, trafikten men edilen araç sayısı ilk kez 60 binin üzerine çıktı.
Belçika’da araç muayene istatistikleri 2025 yılında dikkat çekici bir artışı ortaya koydu. Muayene edilen araç sayısının azalmasına rağmen, “kırmızı kart” alarak trafikten men edilen araç sayısı ilk kez 60 binin üzerine çıktı.
CD&V Milletvekili Sofie Mertens’in girişimiyle elde edilen verilere göre, 2024 yılında yapılan reformla birlikte araç muayene sıklığı azaltılırken güvenlik ve çevre standartlarının sıkılaştırılması, trafikten men edilen araç sayısında önemli artışa yol açtı.
2020-2024 yılları arasında yıllık araç muayene sayısı yüzde 13 artarak 3,2 milyondan 3,6 milyona yükselmişti. Artan yoğunluğu azaltmak amacıyla 2024 yılında kapsamlı bir reform gerçekleştirildi. Reform kapsamında bazı araçların muayene aralıkları uzatıldı.
1 Temmuz 2024’ten itibaren 4-6 yaş arası ve 160 bin kilometrenin altındaki araçlar için yıllık muayene yerine iki yılda bir muayene uygulamasına geçildi. 1 Temmuz 2025’te bu uygulama 4-8 yaş arası araçları kapsayacak şekilde genişletildi. Planlara göre 1 Temmuz 2026’dan itibaren ise 4-10 yaş arası araçlar için iki yılda bir muayene sistemi uygulanacak.
Bu düzenleme sayesinde 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 285 bin daha az araç muayeneden geçti. Bu da yaklaşık yüzde 8’lik bir düşüş anlamına geliyor.
Buna rağmen trafikten men edilen araç sayısındaki artışın başlıca nedeni olarak dizel araçlara uygulanan partikül filtresi testi gösteriliyor. Milletvekili Mertens, kırmızı kartların önemli bir bölümünün bu testten kaynaklandığını belirtti.
Flaman Bölgesi ile Valonya arasındaki farklı uygulamalar da tartışma yaratıyor. Flaman Bölgesi’nde Euro norm 5a ve üzeri dizel araçlar için partikül filtresi testi zorunlu tutulurken, Valonya’da bu test sadece Euro norm 5b ve üzeri araçlara uygulanıyor.
Bu farklılık nedeniyle bazı sürücülerin araç muayenesi için Valonya’daki istasyonları tercih ettiği belirtiliyor. “Muayene turizmi” olarak adlandırılan bu durum ise Valonya’da eleştirilere neden oluyor. Mertens, Valonya’da yaşayan sürücülerin kendi araçlarını muayene ettirmek için uzun kuyruklarda beklemek zorunda kaldığını söyledi.
Konunun ekonomik boyutuna da dikkat çeken Mertens, eski dizel araçları kullananların genellikle yeni bir araç satın alma imkânı olmayan kişiler olduğunu belirtti. Mertens, yeni araç satışlarında dizel motorların hızla azaldığını hatırlatarak mevcut uygulamanın avantaj ve dezavantajlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Milletvekili Mertens ayrıca Flaman Bölgesi’ndeki kuralların en azından Valonya’daki uygulamalarla uyumlu hale getirilmesi çağrısında bulundu.
Araç muayenesinde “tehlikeli kusur” tespit edilmesi durumunda araçlara kırmızı kart veriliyor. Bu durumda araç yalnızca ev, tamirhane ve muayene istasyonu arasında en kısa güzergâhı kullanarak hareket edebiliyor. Aracın tekrar trafiğe çıkabilmesi için gerekli onarımların yapılmasının ardından yeniden muayeneden geçmesi gerekiyor.
Halil Uygun
Flaman Bölgesi’nden koridor kontrollerine yeni kurallar
Flaman hükümeti, belediyelerin kurduğu koridor kontrolü sistemlerinde yeni ve daha sıkı kurallar getirdi. Yeni düzenlemeyle, hız kontrollerinin “gelir modeli” olarak kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde yerel yönetimler tarafından kurulan koridor kontrolü (trajectcontrole) sistemlerine ilişkin yeni düzenlemeler getirildi. İçişleri Bakanı Hilde Crevits ile Ulaştırma Bakanı Annick De Ridder tarafından hazırlanan genelgeyle, bu sistemlerin gelir elde etme aracı olarak kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Son yıllarda özellikle özel şirketlerle yapılan iş birlikleri kapsamında kurulan koridor kontrolleri, trafik güvenliğinden çok gelir elde etmeye yönelik olduğu gerekçesiyle eleştirilerin hedefi olmuştu. Geçtiğimiz yıl Vilvoorde Polis Mahkemesi de Meise belediyesinde kurulan bir özel kontrol sistemiyle kesilen bir cezayı, ihlalin yetkili bir kişi tarafından tespit edilmemesi ve radar ekipmanının tamamen yerel yönetim tarafından finanse edilmemesi gerekçesiyle geçersiz saymıştı.
Yeni genelge ile birlikte gelecekte kurulacak tüm yerel koridor kontrol sistemleri için bağlayıcı kurallar getirildi. Buna göre özel şirketlerle yapılan anlaşmalarda yalnızca kesilen ceza sayısına göre ödeme yapılmasına izin verilmeyecek. Aynı şekilde altyapı yatırımlarının geri ödemesi de yalnızca ceza gelirlerine dayandırılamayacak.
Düzenlemeye göre ayrıca kurulacak her koridor kontrolü için trafik güvenliği analizi yapılması zorunlu olacak. Yerel yönetimler, sistemin amacının trafik güvenliğini yapısal ve sürdürülebilir şekilde iyileştirmek olduğunu kanıtlamak zorunda kalacak.
Tartışmaların merkezinde, birçok Flaman belediyesinin kullandığı “Trajectcontrole-as-a-Service” (TaaS) modeli yer alıyor. Bu modelde belediyeler radar altyapısına yatırım yapmazken, sistemi kuran özel firma kesilen her hız cezasından pay alıyordu.
Bazı belediyelerde bu sistem tepkiyle karşılanmıştı. Londerzeel Belediye Başkanı Nadia Sminate, TaaS ile yapılan sözleşmeyi “boğucu sözleşme” olarak nitelendirerek, sistemin mümkün olduğunca fazla ceza kesilmesini teşvik ettiğini savunmuştu.
Yeni düzenlemeyle birlikte İçişleri Bakanı Crevits’e önemli bir yetki de verildi. Bir belediyenin koridor kontrol sistemini gelir elde etme amacıyla kullandığının tespit edilmesi halinde, bakan bu uygulamayı iptal edebilecek.
Flaman hükümeti, trafik kontrollerinin ticari bir kazanç kapısına dönüşmemesi gerektiğini vurgularken, yeni kurallarla birlikte denetimlerin asıl amacı olan trafik güvenliğine odaklanılmasının hedeflendiğini belirtti.
Halil Uygun
