Belçika siyasetinde Türk kökenli milletvekillerinin 25 yıllık yolculuğu
Belçika’da Türk kökenli siyasetçilerin Federal Parlamento, Senato ve bölgesel parlamentolardaki temsili çeyrek asrı aşan bir geçmişe ulaştı. Fatma Pehlivan, Meryem Kaçar, Meyrem Almacı, Özlem Özen, Emir Kır ve Emin Özkara gibi isimler uzun yıllar görev yaparken, 9 Haziran 2024 seçimleriyle yeni bir kuşak parlamentolara girdi
Belçika siyasetinde Türk kökenli milletvekillerinin 25 yıllık yolculuğu
Belçika’da Türk kökenli siyasetçilerin Federal Parlamento, Senato ve bölgesel parlamentolardaki temsili çeyrek asrı aşan bir geçmişe ulaştı. Fatma Pehlivan, Meryem Kaçar, Meyrem Almacı, Özlem Özen, Emir Kır ve Emin Özkara gibi isimler uzun yıllar görev yaparken, 9 Haziran 2024 seçimleriyle yeni bir kuşak parlamentolara girdi. Güncel kayıtlara göre Federal Parlamento’da dört, Senato’da ise üç Türk kökenli siyasetçi bulunuyor.
Belçika’ya 1960’lı yıllarda iş gücü anlaşmaları kapsamında gelen Türk göçmenlerin çocukları ve sonraki kuşakları, yıllar içerisinde ülkenin siyasi hayatında önemli görevler üstlenmeye başladı. Belediye meclislerinden federal parlamentoya, bölgesel hükümetlerden Senato’ya kadar uzanan siyasi temsil, Belçika’daki Türk toplumunun değişen konumunu ortaya koyuyor.
Özellikle 1990’lı yılların sonundan itibaren parlamentolarda görev almaya başlayan Türk kökenli siyasetçiler, farklı siyasi partilerde faaliyet göstererek Belçika’nın yasama ve yönetim süreçlerinde yer aldı.
9 Haziran 2024 tarihinde gerçekleştirilen federal ve bölgesel seçimler ise bu temsil açısından yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
Senato’da öncü isimlerden biri Fatma Pehlivan
Belçika’da Türk kökenli siyasetçilerin Senato geçmişinde öne çıkan isimlerden biri Fatma Pehlivan oldu.
Gent kentinde siyasi faaliyetlerini sürdüren Pehlivan, 2001-2003 yıllarında kooptasyon yöntemiyle senatör olarak görev yaptı. 2003-2007 yılları arasında ise doğrudan seçilmiş senatör olarak çalışmalarını sürdürdü.
Pehlivan, 2009-2010 ve 2011-2014 yıllarında Flaman Parlamentosu tarafından yeniden Senato’ya görevlendirildi.
Böylece farklı dönemlerde toplam yaklaşık dokuz yıl senatörlük yaptı.
2009-2014 yıllarında Flaman Parlamentosu’nda, 2014-2019 yıllarında ise Federal Temsilciler Meclisi’nde görev alan Pehlivan, Gent Belediye Meclisi ve belediye yönetiminde de sorumluluk üstlendi.
Pehlivan’ın Senato’ya sunduğu iki yasa teklifinin yasalaşmış olması da parlamenter çalışmalarının dikkat çeken sonuçları arasında yer aldı.
Meryem Kaçar da ilk kuşağın önemli isimleri arasında
Türk kökenli siyasetçilerin Belçika Senatosu’ndaki geçmişi Fatma Pehlivan ile sınırlı değil.
Meryem Kaçar, 1999-2003 yılları arasında Agalev partisinden senatörlük yaparak federal düzeyde Türk kökenli siyasi temsilin öncü isimleri arasında yer aldı.
Kaçar ve Pehlivan’ın farklı siyasi partilerde görev üstlenmeleri, Türk kökenli siyasetçilerin Belçika siyasetinde tek bir siyasi çizgiyle sınırlı kalmadığını da gösterdi.
Özlem Özen, 14 yıl federal milletvekilliği yaptı
Belçika Federal Parlamentosu’nda uzun süre görev yapan Türk kökenli siyasetçiler arasında Özlem Özen öne çıkıyor.
Valon Sosyalist Partisi (PS) bünyesinde siyasi faaliyetlerini sürdüren Özen, 2010 yılında Federal Temsilciler Meclisi’ne seçildi.
2014 ve 2019 seçimlerinde de yeniden milletvekili seçilen Özen, 2024 yılına kadar aralıksız 14 yıl federal milletvekilliği yaptı.
Bu süreçte Adalet Komisyonu başta olmak üzere çeşitli parlamento çalışmalarında yer alan Özen, Anayasa ve Kurumsal Yenilenme Komisyonu Başkanlığı görevini de üstlendi.
Özen, 2024 seçimlerinin ardından Valon Bölge Parlamentosu’na geçti ve aynı yıl Senato’ya görevlendirildi.
Meyrem Almacı, Federal Parlamento’ya geri döndü
Belçika’da Türk kökenli siyasetçiler arasında parti genel başkanlığına kadar yükselen önemli isimlerden biri de Meyrem Almacı oldu.
Groen partisinden 2007 yılında Federal Parlamento’ya seçilen Almacı, 2010 ve 2014 seçimlerinde de milletvekilliği görevini sürdürdü.
2007-2019 yılları arasında 12 yıl boyunca Federal Temsilciler Meclisi’nde görev yapan Almacı, 2019 seçimlerinde Flaman Parlamentosu’na geçti.
2014-2022 yılları arasında Groen partisinin genel başkanlığını da üstlenen Almacı, Belçika siyasetinde ulusal düzeyde parti liderliği yapan Türk kökenli isimler arasında yer aldı.
Almacı, 9 Haziran 2024 seçimlerinde yeniden Federal Parlamento’ya seçilerek beş yıllık aranın ardından federal düzeydeki görevine döndü.
Emir Kır, federal milletvekilliğinden belediye başkanlığına uzanan kariyeriyle tanınıyor
Belçika siyasetinde uzun yıllar üst düzey görevlerde bulunan Türk kökenli isimlerden biri de Emir Kır oldu.
Brüksel Bölgesi siyasetinde görev alan Kır, 2004-2012 yılları arasında Brüksel Bölge Hükümeti’nde devlet sekreteri olarak sorumluluk üstlendi.
2012 yılında Sint-Joost-ten-Node Belediye Başkanı olan Kır, 2014 genel seçimlerinde Federal Temsilciler Meclisi’ne seçildi.
2019 seçimlerinde yeniden milletvekili olan Kır, 2024 yılına kadar aralıksız 10 yıl federal parlamentoda görev yaptı.
Kır’ın siyasi kariyeri, federal milletvekilliği ile belediye başkanlığını bir araya getiren uzun süreli yerel ve ulusal siyasi faaliyetleriyle dikkat çekiyor.
Emin Özkara, Brüksel Parlamentosu’nda 20 yıl görev yaptı
Bölgesel parlamento düzeyinde uzun süre görev yapan Türk kökenli siyasetçiler arasında Emin Özkara da bulunuyor.
2004 yılında Brüksel Bölge Parlamentosu’na seçilen Özkara, 2024 yılına kadar yaklaşık 20 yıl boyunca bölgesel milletvekilliği yaptı.
Farklı dönemlerde PS ve DéFI bünyesinde siyaset yapan Özkara, 2024 bölgesel seçimlerinde yeniden milletvekili seçilemedi.
Özkara, bölgesel milletvekilliği görevinin sona ermesinin ardından yerel siyasetteki faaliyetlerini sürdürdü.
Federal Parlamento’da dört Türk kökenli milletvekili
9 Haziran 2024 seçimlerinin ardından oluşan Federal Temsilciler Meclisi’nde dört Türk kökenli siyasetçi görev yapıyor.
Bu isimler şöyle:
- Meyrem Almacı (Groen): Anvers seçim çevresinden federal milletvekili.
- Funda Oru (Vooruit): Limburg seçim çevresinden federal milletvekili.
- Ayşe Yiğit (PVDA-PTB): Hainaut seçim çevresinden federal milletvekili.
- Kemal Bilmez (PVDA-PTB): Flaman Brabant seçim çevresinden federal milletvekili.
Söz konusu milletvekilleri farklı siyasi partilerde görev yapıyor.
Bu durum, Türk kökenli siyasetçilerin Belçika’da sosyal demokrat, yeşil ve sol partiler başta olmak üzere farklı siyasi hareketlerde temsil edildiğini ortaya koyuyor.
Senato’da üç Türk kökenli isim görev yapıyor
Belçika Senatosu’nda 2024 seçimleri sonrasında Türk kökenli üç siyasetçi görevlendirildi.
Senato’nun resmî kayıtlarına göre bu isimler Özlem Özen, Hasan Koyuncu ve Burak Nallı oldu.
Özlem Özen (PS): Fransız Topluluğu Parlamentosu tarafından Senato’ya gönderildi.
Hasan Koyuncu (PS): Brüksel Başkent Bölgesi Parlamentosu’nun Fransızca dil grubunu temsilen Senato’da görev yapıyor.
Burak Nallı (Vooruit): Flaman Parlamentosu tarafından Senato’ya görevlendirildi.
Üç siyasetçi, 18 Temmuz 2024 tarihinde yeni yasama döneminin ilk toplantısında yemin ederek senatörlük görevlerine başladı.
Senatörler artık doğrudan halk oyuyla seçilmiyor
Belçika’da 2014 yılında yürürlüğe giren Senato reformunun ardından senatörlerin doğrudan halk tarafından seçilmesi uygulamasına son verildi.
Senato, günümüzde ağırlıklı olarak bölge ve topluluk parlamentoları tarafından belirlenen üyelerden oluşuyor. Ayrıca siyasi dengelere göre kooptasyon yöntemiyle görevlendirilen senatörler de bulunuyor.
Bu nedenle 2024 yılında Senato’ya giren Türk kökenli siyasetçiler, doğrudan senatörlük seçimi kazanarak değil, ilgili parlamentoların görevlendirmeleriyle bu görevi üstlendi.
Bölgesel parlamentolarda da Türk kökenli temsil sürüyor
Türk kökenli siyasetçilerin Belçika’daki temsili Federal Parlamento ve Senato ile sınırlı değil.
Brüksel Bölge Parlamentosu’nda Hasan Koyuncu, Şevket Temiz, İbrahim Dönmez, Yusuf Yıldız ve Sadık Köksal gibi isimler 2024 seçimleri sonrasında görev alan siyasetçiler arasında yer aldı.
Flaman Parlamentosu’nda Burak Nallı, Valon Parlamentosu’nda ise Özlem Özen Türk kökenli siyasi temsilin önemli isimleri arasında bulunuyor.
Bölgesel parlamentolardaki milletvekilliği ile Senato üyeliğinin bazı siyasetçiler tarafından birlikte yürütülmesi nedeniyle, bu görevlerin toplamı ayrı ayrı hesaplanırken aynı kişinin iki kez sayılmaması gerekiyor.
Türk kökenli siyasetçiler farklı partilerde görev aldı
Belçika’daki Türk kökenli siyasi temsilin dikkat çeken özelliklerinden biri de farklı partilere dağılmış olması.
Geçmişte sosyalist partiler, Hristiyan demokratlar, Yeşiller ve liberal partilerde görev yapan Türk kökenli siyasetçiler, sonraki yıllarda başka siyasi hareketlerde de yer almaya başladı.
Bu süreçte Zuhal Demir, Güler Turan, Veli Yüksel, Cemal Çavdarlı, Hilal Yalçın ve Serdar Kılıç gibi isimler de farklı dönemlerde federal veya bölgesel düzeyde siyasi görevler üstlendi.
Türk kökenli siyasetçilerin farklı siyasi görüşlere sahip olması, Belçika’daki Türk toplumunun da siyasi tercihler bakımından tek tip bir yapıya sahip olmadığını gösteriyor.
Siyasi temsilin geleceğinde yeni kuşaklar belirleyici olacak
Belçika’ya işçi olarak gelen ilk kuşak Türk göçmenlerin ardından yetişen kuşakların parlamentolara kadar uzanan siyasi kariyerleri, ülkedeki göç tarihinin önemli bir bölümünü oluşturuyor.
1999 yılında Meryem Kaçar’ın Senato’da görev almasıyla belirginleşen federal düzeydeki temsil, sonraki yıllarda Fatma Pehlivan, Meyrem Almacı, Özlem Özen ve Emir Kır gibi isimlerle devam etti.
2024 seçimleriyle Funda Oru, Ayşe Yiğit, Kemal Bilmez ve Burak Nallı gibi isimlerin üst düzey siyasi görevlerde yer alması, parlamentolardaki Türk kökenli temsilin yeni kuşaklarla sürdüğünü ortaya koydu.
Belçika siyasetinde Türk kökenli milletvekillerinin gelecekteki etkisi ise yalnızca parlamentolardaki sayılarıyla değil, yasama faaliyetleri, komisyon çalışmaları, siyasi sorumlulukları ve toplumun farklı kesimlerine yönelik politikalarıyla da değerlendirilecek.
Halil Uygun
