Flaman Bölgesi'nde sosyal konut kuralları değişiyor: İş ve bakım bağı öncelik kazandı
Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde sosyal kiralık konutlara erişim kuralları yeniden şekillendirildi. Yeni düzenlemeyle, bölgede çalışanlar ile bakım veren veya bakıma ihtiyaç duyan kişiler, uzun süreli ikamet edenlerle aynı düzeyde öncelik hakkı elde etti. Reform, boş konutları azaltmayı ve sosyal konutları işgücü piyasasıyla daha güçlü bağlamayı hedefliyor.
Flaman Bölgesi'nde sosyal konut kuralları değişiyor: İş ve bakım bağı öncelik kazandı
Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde sosyal kiralık konutlara erişim kuralları yeniden şekillendirildi. Yeni düzenlemeyle, bölgede çalışanlar ile bakım veren veya bakıma ihtiyaç duyan kişiler, uzun süreli ikamet edenlerle aynı düzeyde öncelik hakkı elde etti. Reform, boş konutları azaltmayı ve sosyal konutları işgücü piyasasıyla daha güçlü bağlamayı hedefliyor.
Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde sosyal konut tahsis sisteminde kapsamlı bir reform hayata geçiriliyor. 2021 tarihli Vlaamse Codex Wonen (Flaman Konut Yasası) üzerinde yapılan değişikliklerle, sosyal kiralık konutlara erişimde uygulanan öncelik kriterleri genişletildi ve denetim mekanizmaları sıkılaştırıldı.
Flaman hükümeti, reformun amacını sosyal konutları “daha adil, daha verimli ve toplumsal katılımla daha uyumlu” hale getirmek olarak açıkladı. Yeni sistem, konut tahsisini yalnızca ikamet süresine değil, çalışma hayatı ve bakım ilişkileri gibi toplumsal bağlara da dayandırıyor.
İş ve Bakım Bağı, Yerel İkametle Aynı Seviyeye Yükseldi
Reformun en dikkat çekici unsuru, “yerel bağ” (lokale binding) kavramının yeniden tanımlanması oldu. Önceki uygulamada uzun süre bir belediyede ikamet etmek temel öncelik kriteriyken, yeni düzenlemeyle bu hak genişletildi.
Buna göre:
- Bir sosyal konutun bulunduğu bölgede çalışan kişiler, artık o bölgede uzun süredir ikamet edenlerle aynı düzeyde mutlak öncelik hakkına sahip olacak.
- Amaç, uzun işe gidiş-geliş sürelerini azaltmak ve çalışanların yaşam–iş dengesini iyileştirmek olarak açıklandı.
Ayrıca bakım bağı (mantelzorg) da sistemde güçlendirildi.
- Bir yakınına düzenli bakım veren ya da bakıma ihtiyaç duyan kişiler, bakımın fiilen gerçekleştiği belediyedeki sosyal konutlara öncelikli erişim hakkı kazanacak.
- Bu öncelik, iş bağıyla aynı seviyede değerlendirilecek.
Boş Konutlara Karşı Daha Sert Önlemler
Reform, sosyal konut stokunun atıl kalmasını önlemek amacıyla aday kiracılara yönelik yükümlülükleri de artırıyor. Merkezi başvuru sisteminde:
- Kendisine yapılan konut tekliflerine geçerli bir gerekçe göstermeden tekrar tekrar yanıt vermeyen veya teklifleri reddeden adaylar,
- Kayıt listesinden silinebilecek.
Bu uygulamayla, uzun bekleme listelerine rağmen boş kalan sosyal konut sayısının azaltılması hedefleniyor.
İş Arama Yükümlülüğü Daha Sık Denetlenecek
Çalışabilir durumda olan işsiz sosyal konut kiracıları için de yeni bir kontrol mekanizması getirildi. Buna göre:
- Flaman İstihdam ve Mesleki Eğitim Hizmeti’ne (VDAB) kayıtlı olma şartının denetimi,
- Mevcut uygulamadaki üç yılda bir kontrol yerine,
- 1 Ocak 2027’den itibaren üç ayda bir yapılacak.
Hükümet, bu değişikliğin sosyal konut sistemini işgücü piyasasına daha sıkı bağlayacağını ve iş aramayı teşvik edeceğini belirtiyor.
Yeni Kuralların Özeti
|
Değişiklik Alanı |
Yeni Düzenleme |
Amaçlanan Etki |
|
Öncelik Kriterleri |
Yerel çalışma bağı mutlak öncelik kazandı. Bakım bağı, iş bağı ile eşit seviyeye yükseltildi. |
Ulaşım sürelerini azaltmak, çalışanlar ve bakım verenlerin yaşam kalitesini artırmak |
|
Boş Konutlarla Mücadele |
Tekliflere sürekli yanıt vermeyen adaylar listeden çıkarılabilecek |
Sosyal konutların daha hızlı ve verimli tahsis edilmesi |
|
İş Arama Yükümlülüğü |
VDAB kayıt kontrolü üç ayda bir yapılacak |
İşgücü piyasasına katılımı teşvik etmek |
Uygulama Süreci ve Uyarılar
Değişikliklerin aşamalı olarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yetkililer, hem sosyal konut adaylarını hem de mevcut kiracıları uyararak:
- Merkezi kayıt sistemindeki bilgilerin güncel tutulması,
- Konut tekliflerine süresi içinde yanıt verilmesi,
- VDAB kayıt ve iş arama yükümlülüklerinin düzenli olarak yerine getirilmesi
gerektiğini hatırlattı.
Flaman hükümeti, reformun uzun vadede sosyal konut sisteminin hem adaletini hem de toplumsal faydasını artıracağını savunurken, uygulamanın özellikle büyük şehirlerdeki konut baskısını ne ölçüde azaltacağı yakından izlenecek.
Halil Uygun
