Bisiklette telefon kullanana ceza var, ehliyet yasağı yok
Belçika’da bisiklet kullanırken cep telefonunu elde tutmak trafik ihlali sayılıyor ve para cezasıyla sonuçlanabiliyor. Ancak otomobil sürücülerinden farklı olarak bisikletliler, bu ihlal nedeniyle ehliyetlerini kaybetme veya araç kullanmaktan men edilme yaptırımıyla karşılaşmıyor. Aynı trafik kuralı uygulanmasına rağmen yaptırımlar arasındaki fark, bisiklet kullanmak için ehliyet gerekmemesinden kaynaklanıyor.
Bisiklette telefon kullanana ceza var, ehliyet yasağı yok
Belçika’da bisiklet kullanırken cep telefonunu elde tutmak trafik ihlali sayılıyor ve para cezasıyla sonuçlanabiliyor. Ancak otomobil sürücülerinden farklı olarak bisikletliler, bu ihlal nedeniyle ehliyetlerini kaybetme veya araç kullanmaktan men edilme yaptırımıyla karşılaşmıyor. Aynı trafik kuralı uygulanmasına rağmen yaptırımlar arasındaki fark, bisiklet kullanmak için ehliyet gerekmemesinden kaynaklanıyor.
Belçika’da trafikte cep telefonu kullanımına yönelik kurallar bisikletliler için de geçerli. Bisiklet kullanırken cep telefonunu elde tutmak, mesaj okumak, numara çevirmek veya cihazı başka amaçlarla kullanmak trafik ihlali kapsamında değerlendiriliyor ve para cezasına neden olabiliyor. Ancak otomobil sürücülerinden farklı olarak bisikletlilerin ehliyeti bulunmadığı için bu ihlal nedeniyle ehliyetin geri alınması veya araç kullanma hakkının askıya alınması söz konusu olmuyor.
Telefonu elde tutmak bile ihlal
Belçika Karayolları Yönetmeliği'nin 8.4'üncü maddesi, araç kullanan kişilerin sürüş sırasında ekranı bulunan taşınabilir elektronik iletişim cihazlarını kullanmasını, elde tutmasını veya işlemesini yasaklıyor.
Yasak yalnızca telefon görüşmesi yapmakla sınırlı değil.
Sürüş sırasında telefonla mesaj okumak veya yazmak, numara çevirmek, sosyal medya uygulamalarını kullanmak, internet üzerinde işlem yapmak ya da telefonu herhangi bir nedenle elde tutmak da kural ihlali olarak değerlendirilebiliyor.
Telefonun araç üzerinde bu amaçla tasarlanmış uygun bir tutucuya sabitlenmesi halinde ise cihazın belirli işlevlerinin kullanılması mümkün olabiliyor.
Bisikletliler de aynı kurala tabi
Cep telefonu yasağı yalnızca otomobil, kamyon veya motosiklet gibi motorlu araçları kullananlar için geçerli değil.
Bisiklet kullanan kişiler de trafik mevzuatındaki bu kurala uymak zorunda.
Dolayısıyla bisiklet üzerinde seyir halindeyken cep telefonunu eline alan bir kişi polis tarafından tespit edilmesi halinde para cezasıyla karşılaşabiliyor.
Bu noktada önemli olan, kişinin telefonla gerçekten konuşup konuşmadığı değil, cihazı sürüş sırasında elde tutup tutmadığı veya kullandığı oluyor.
Bisikletliye neden ehliyet cezası verilemiyor?
Bisikletliler açısından en önemli fark yaptırım aşamasında ortaya çıkıyor.
Belçika'da normal bisiklet kullanmak için sürücü ehliyeti gerekmiyor. Bu nedenle bisiklet kullanan kişinin ehliyetinin geri alınması veya belirli bir süre araç kullanmasının yasaklanması gibi yaptırımlar, otomobil sürücülerinde olduğu şekilde uygulanamıyor.
Başka bir ifadeyle, bisikletli cep telefonu kullanımından dolayı cezasız kalmıyor; ancak ihlalin yaptırımı ehliyet üzerinden uygulanamıyor.
Bu durum, bisikletlilerin trafik kurallarından muaf olduğu anlamına da gelmiyor. Bisikletliler de diğer yol kullanıcıları gibi trafik kurallarına uymak ve güvenli sürüş yapmak zorunda.
Otomobil sürücüsü ehliyetini kaybedebilir
Aynı ihlali otomobil kullanırken gerçekleştiren sürücüler ise çok daha ağır sonuçlarla karşılaşabiliyor.
Para cezasının yanı sıra bazı durumlarda mahkeme kararıyla sürüş hakkından belirli bir süre men edilme yaptırımı uygulanabiliyor.
Trafik güvenliği kurumu Vias'a göre hakim, belirli trafik ihlallerinde sürücünün araç kullanma hakkını 8 gün ile 5 yıl arasında geri alabiliyor.
Bu nedenle cep telefonunu direksiyon başında kullanan bir sürücü açısından ihlalin sonucu yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmayabiliyor.
Cep telefonu cezası 2026'da arttı
Belçika'da cep telefonu kullanımına ilişkin para cezalarında da 1 Temmuz 2026 itibarıyla değişiklik yapıldı.
Verkeerszaken verilerine göre, direksiyon başında cep telefonu kullanılması nedeniyle uygulanan doğrudan tahsilat tutarı 191 avro olarak belirlenirken, buna ayrıca 10,67 avro idari ücret ekleniyor.
Bu nedenle sürücülerin ödemesi gereken toplam tutar, yalnızca temel para cezasından daha yüksek olabiliyor.
Ehliyet bazı durumlarda hemen geri alınabiliyor
Cep telefonu kullanımında bazı durumlarda yaptırım bununla da sınırlı kalmayabiliyor.
Flandre'deki Regio Puyenbroeck polis bölgesinin açıklamalarına göre, cep telefonunu elde tutarak araç kullandığı tespit edilen bazı sürücülerin ehliyetleri 15 gün süreyle derhal geri alınabiliyor.
Bu uygulama, özellikle sürüş sırasında cep telefonu kullanımının trafik güvenliği açısından oluşturduğu riski azaltmaya yönelik sıkı denetimlerin bir parçası olarak uygulanıyor.
Ancak normal bisiklet kullanıcıları açısından aynı mekanizma bulunmuyor. Bunun temel nedeni, bisiklet kullanmak için ehliyet şartının bulunmaması.
Telefon kullanımı kaza riskini artırıyor
Trafikte cep telefonu kullanımı yalnızca yasal bir ihlal olarak değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik riski olarak değerlendiriliyor.
Telefon ekranına bakmak sürücünün dikkatini yoldan uzaklaştırırken, mesaj yazmak veya bir uygulamayla işlem yapmak görsel ve zihinsel dikkatin önemli bölümünün trafikten kopmasına neden olabiliyor.
Bu risk bisikletliler açısından da önem taşıyor. Bisikletliler motorlu araçlara karşı fiziksel olarak daha savunmasız oldukları için, sürüş sırasında birkaç saniyelik dikkat kaybı dahi ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Kural aynı, yaptırım farklı
Belçika'daki uygulamanın özeti ise şöyle:
Bisikletli de otomobil sürücüsü de sürüş sırasında cep telefonunu elde tutamaz. Ancak ihlal halinde uygulanabilecek yaptırım aynı değil.
Otomobil sürücüsü para cezasının yanı sıra bazı durumlarda ehliyetinin geçici olarak geri alınması veya mahkeme kararıyla uzun süreli sürüş yasağıyla karşılaşabilirken, normal bisiklet kullanıcısı açısından ehliyet üzerinden böyle bir yaptırım uygulanamıyor.
Bisikletli için temel yaptırım para cezası olurken, otomobil sürücüsünün ihlali hem maddi hem de sürüş hakkı açısından daha ağır sonuçlar doğurabiliyor.
Yetkililer ise araç türü ne olursa olsun sürücülerin telefonlarını sürüş sırasında ellerine almamaları ve dikkatlerini tamamen yola vermeleri gerektiğini vurguluyor.
Halil Uygun
