Belçika’da yurt dışına ödenen hastalık yardımları yüzde 86 arttı: Denetimler tartışılıyor
Belçika’da yurt dışında yaşayan ve iş göremezlik ödeneği alan kişilere yapılan toplam ödeme, 2020-2025 döneminde yüzde 86 artarak 258 milyon avroya ulaştı. Geçen yıl 14 bin 713 kişinin bu ödenekten yararlandığı açıklanırken, N-VA Grup Başkanı Axel Ronse denetimlerdeki eksikliklere dikkat çekerek sosyal güvenlik sisteminde reform yapılmasını istedi.
Belçika’da yurt dışına ödenen hastalık yardımları yüzde 86 arttı: Denetimler tartışılıyor
Belçika’da yurt dışında yaşayan ve iş göremezlik ödeneği alan kişilere yapılan toplam ödeme, 2020-2025 döneminde yüzde 86 artarak 258 milyon avroya ulaştı. Geçen yıl 14 bin 713 kişinin bu ödenekten yararlandığı açıklanırken, N-VA Grup Başkanı Axel Ronse denetimlerdeki eksikliklere dikkat çekerek sosyal güvenlik sisteminde reform yapılmasını istedi.
Belçika’da yurt dışında ikamet eden ve iş göremezlik ödeneği alan kişilere yapılan ödemelerdeki artış, sosyal güvenlik sisteminin denetimine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
N-VA Partisi Grup Başkanı Axel Ronse tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılında yurt dışında yaşayan 14 bin 713 kişiye toplam 258 milyon avro iş göremezlik ödeneği ödendi.
2020 yılında ise 9 bin 312 kişi bu ödenekten yararlanırken, toplam ödeme miktarı 139 milyon avro olarak kaydedilmişti.
Böylece beş yıllık dönemde ödenek alan kişi sayısı yaklaşık yüzde 58, toplam harcama ise yüzde 86 arttı.
Beş yılda 119 milyon avroluk artış
Açıklanan rakamlar, yurt dışında yaşayan ödenek sahiplerine yönelik sosyal güvenlik harcamalarının son beş yılda önemli ölçüde yükseldiğini ortaya koydu.
2020 yılında 139 milyon avro olan toplam ödeme miktarı, 2025 yılında 258 milyon avroya çıktı. Böylece yıllık harcamalarda 119 milyon avroluk artış yaşandı.
Belçika mevzuatı, belirli koşulların karşılanması halinde hak sahiplerinin yurt dışında yaşarken de iş göremezlik ödeneği almalarına imkân tanıyor.
Ancak ödeneklerin hangi koşullarda sürdürüldüğü ve hak sahiplerinin sağlık durumlarının nasıl denetlendiği siyasi tartışmalara neden oluyor.
Axel Ronse: “Denetimlerde ciddi eksiklikler var”
N-VA Grup Başkanı Axel Ronse, mevcut denetim mekanizmalarının yeterince etkili olmadığını savunarak sistemin kötüye kullanılmasına karşı daha sıkı kontroller yapılması gerektiğini belirtti.
Ronse, Belçika Ulusal Hastalık ve Malullük Sigortası Enstitüsü (RIZIV) ile sağlık sigortası kuruluşlarının, yurt dışında yaşayan hak sahiplerinin sağlık durumlarını ve iş göremezlik statülerini denetlemekte çeşitli güçlüklerle karşılaştığını ileri sürdü.
Farklı sağlık sigortası kuruluşlarının uyguladığı kontrol yöntemleri arasında tutarsızlıklar bulunduğunu belirten Ronse, denetim süreçlerinin uzun sürmesinin de önemli bir sorun olduğunu ifade etti.
Bulgaristan’da denetimler 779 güne kadar uzayabiliyor
Ronse'un dikkat çektiği sorunlardan biri de yurt dışında gerçekleştirilen sağlık kontrollerindeki gecikmeler oldu.
Bazı dosyalarda denetim işlemlerinin Bulgaristan’da 779 güne kadar uzayabildiğini belirten Ronse, bu tür gecikmelerin iş göremezlik ödeneklerinin etkin biçimde kontrol edilmesini zorlaştırdığını savundu.
Ronse, yurt dışında yaşayan kişilerin ödenek alma koşullarını karşılamaya devam edip etmediğinin zamanında belirlenebilmesi için daha hızlı ve şeffaf bir denetim mekanizmasına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Denetim yetkisinin RIZIV’e devredilmesi önerildi
N-VA Grup Başkanı Axel Ronse, denetim süreçlerinin iyileştirilmesi amacıyla iş göremezlik statüsünün kontrol edilmesi ile ödeneklerin ödenmesi görevlerinin birbirinden ayrılmasını önerdi.
Öneriye göre, hak sahiplerinin iş göremezlik durumuna ilişkin denetimler RIZIV tarafından yürütülecek, ödemelerin gerçekleştirilmesi ise mevcut sağlık sigortası kuruluşlarının sorumluluğunda kalacak.
Ronse, bu düzenlemenin denetimlerde daha fazla tutarlılık ve şeffaflık sağlayabileceğini savundu.
Sosyal güvenlik harcamalarının büyüklüğüne dikkat çeken Ronse, kamu kaynaklarının doğru ve etkili biçimde kullanılmasının önemini vurguladı.
RIZIV Başkanı Pedro Facon’dan temkinli yaklaşım
RIZIV Başkanı Pedro Facon ise denetim görevlerinin kısa vadede tamamen kuruma devredilmesi önerisine temkinli yaklaştı.
Facon, böyle bir yeniden yapılanmanın önemli ölçüde zaman, personel ve mali kaynak gerektireceğini belirtti.
Mevcut kaynakların kullanımında önceliklerin doğru belirlenmesi gerektiğini ifade eden Facon, özellikle uzun süreli iş göremezlik yaşayan kişilerin yeniden iş gücü piyasasına kazandırılmasına yönelik çalışmaların önemine dikkat çekti.
Tartışma denetim sisteminin geleceğine odaklandı
Yurt dışında yaşayan kişilere yapılan iş göremezlik ödemelerindeki artış, Belçika’da sosyal güvenlik harcamalarının denetimi konusunu yeniden siyasi gündeme taşıdı.
N-VA, denetim yetkilerinin yeniden düzenlenmesini savunurken, RIZIV yönetimi olası bir reformun uygulanabilirliği ve gerektireceği kaynaklar konusunda temkinli davranıyor.
Açıklanan veriler ödenek alan kişi sayısı ile toplam harcamalardaki artışı ortaya koyarken, bu artışın ne kadarının hak sahiplerinin sayısından, ödenek tutarlarındaki değişimlerden veya diğer etkenlerden kaynaklandığına ilişkin ayrıntılı bir değerlendirme paylaşılmadı.
Halil Uygun
