Belçika’da 2026 sert başlıyor: İlaçlara zorunlu katkı payı, çöp torbalarına büyük zam
Belçika, 2026 yılına vatandaşların cebini doğrudan etkileyecek kapsamlı mali düzenlemelerle giriyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek değişiklikler, özellikle sağlık harcamaları ve belediye hizmetleri alanında ek mali yük getirecek.
Belçika’da 2026 sert başlıyor: İlaçlara zorunlu katkı payı, çöp torbalarına büyük zam. Geri ödemeli ilaçlarda ücretsiz dönem sona eriyor, belediye hizmetleri aile bütçesini zorluyor
Belçika, 2026 yılına vatandaşların cebini doğrudan etkileyecek kapsamlı mali düzenlemelerle giriyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek değişiklikler, özellikle sağlık harcamaları ve belediye hizmetleri alanında ek mali yük getirecek.
Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke tarafından açıklanan ve sağlık sisteminde 470 milyon Euro tasarruf hedefleyen yeni düzenlemelere göre, geri ödemeli her ilaç için asgari katkı payı zorunlu hale geliyor. Aynı dönemde, Leuven başta olmak üzere birçok kentte çöp torbası fiyatlarına yüzde 50’ye varan zamlar uygulanacak.
Sağlıkta Yeni Dönem: “Ücretsiz İlaç” Uygulaması Bitiyor
2026 bütçesinde sağlık harcamalarına önceki yıla kıyasla 1,5 milyar Euro’dan fazla ek kaynak ayrılmasına rağmen, sistemin sürdürülebilirliği gerekçesiyle hastaların cebinden yapacağı katkılar artırılıyor.
Zorunlu Asgari Katkı Payı
Daha önce belirli koşullarda ücretsiz olan geri ödemeli ilaçlar için en az 2 Euro “remgeld” (kişisel katkı payı) ödenecek. Artırılmış geri ödeme hakkına sahip düşük gelirli vatandaşlar için bu tutar 1 Euro olarak uygulanacak.
Yaygın İlaçlarda Geri Ödeme Düşüyor
Kolesterol düşürücü statinler ve mide asidi ilaçları olan proton pompa inhibitörleri (PPI) gibi yaygın kullanılan ilaçların geri ödeme kategorileri değiştirilecek. Bu da hastaların bu ilaçlar için daha fazla ödeme yapması anlamına geliyor.
Hastanelere Daha Fazla Sorumluluk
Kamu sigortası tarafından karşılanan bazı hastane ilaçlarında geri ödeme oranı yüzde 85’ten yüzde 78’e düşürüldü. Böylece ilaç maliyetinin yüzde 22’si hastanelerin sorumluluğunda olacak.
Yeni İlaçlara Daha Hızlı Erişim
Maliyet kontrolü önlemlerine rağmen, hastalar için olumlu bir adım da atılıyor. Avrupa İlaç Ajansı’ndan (EMA) resmi onay almadan önce, klinik çalışmalarda umut vadeden yenilikçi ilaçlar için geçici geri ödeme imkânı sağlanacak. Bu uygulama özellikle ciddi hastalıkları olanlar için erken tedaviye erişimi amaçlıyor.
“Maksimum Fatura” Güvencesi Genişletiliyor
Yüksek sağlık harcamalarını sınırlayan “maksimum fatura” uygulaması, tüm geri ödemeli ilaçları kapsayacak şekilde genişletiliyor. Uzun süreli psikiyatrik tedavi gören hastalar da bu güvenceye dâhil edilecek.
Atık Yönetiminde Fiyat Fırtınası: Çöp Torbaları Pahalılanıyor
Sağlıktaki maliyet artışlarına, yerel yönetimlerin atık yönetimi tarifelerindeki sert zamlar eşlik ediyor. Artan operasyonel giderler nedeniyle birçok belediye 2026 fiyatlarını güncelledi.
Örneğin Leuven, 2013’ten bu yana ilk kez çöp torbası fiyatlarını artırma kararı aldı. Belçika genelinde fiyatlar, belediyeden belediyeye büyük farklılık gösteriyor. Bazı bölgelerde “Diftar” (atık başına ödeme) sistemi uygulanırken, bazılarında torba sistemi geçerli.
Seçili Şehirlerde Çöp Torbası Fiyatları
|
Şehir |
Torba Tipi (10’lu rulo) |
Eski Fiyat (€) |
2026 Fiyatı (€) |
Artış |
|
Leuven |
Küçük boy |
11,25 |
14,50 |
Yüzde 29 |
|
Leuven |
Büyük boy |
22,50 |
29,00 |
Yüzde 29 |
|
Antwerp |
– |
– |
5,50 (10 torba) |
Karşılaştırma |
|
Brüksel |
– |
– |
1,50 (15’li rulo) |
Karşılaştırma |
Diğer Alanlarda 2026 Değişiklikleri
Yeni yılda yürürlüğe girecek diğer düzenlemeler ise şöyle:
- Brüksel’de otopark vergisi artıyor: Halka açık otoparklar için yıllık vergi 65 Euro’dan 99 Euro’ya çıkarılıyor.
- Dijital aşı kartı geliyor: Valon Bölgesi ve Brüksel’de Vaccicard uygulaması başlatılıyor.
- İş göremezlik raporları elektronikleşiyor: 14 günü aşan raporların dijital olarak gönderilmesi zorunlu olacak.
Ekonomik Arka Plan ve Tepkiler
Bu zam ve kesintiler, Belçika’da yıllık yüzde 2,06 enflasyon ortamında hayata geçiriliyor. Hükümet, artan sağlık giderleri ve bütçe açıkları nedeniyle bu önlemlerin kaçınılmaz olduğunu savunurken, tüketici dernekleri özellikle düşük gelirli ailelerin orantısız etkileneceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, kronik rahatsızlığı nedeniyle düzenli ilaç kullanan vatandaşlara reçetelerini yıl sonundan önce doktorlarıyla gözden geçirmelerini, çöp torbası fiyatlarının ciddi artacağı bölgelerde yaşayanlara ise 2026 öncesi ihtiyaçlarını planlamalarını tavsiye ediyor.
Halil Uygun
