Avrupa havaalanlarında yeni sistem krizi: Non-EU yolcular saatlerce kuyrukta
Schengen bölgesinde devreye alınan Yeni Giriş-Çıkış Sistemi (EES), Avrupa genelinde havaalanlarında ciddi aksamalara yol açtı. Lizbon ve Cenevre’de non-EU yolcular saatlerce pasaport kuyruğunda beklerken, havaalanlarını temsil eden ACI Europe, yaz aylarında bekleme sürelerinin 5 saate kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa havaalanlarında yeni sistem krizi: Non-EU yolcular saatlerce kuyrukta
Schengen bölgesinde devreye alınan Yeni Giriş-Çıkış Sistemi (EES), Avrupa genelinde havaalanlarında ciddi aksamalara yol açtı. Lizbon ve Cenevre’de non-EU yolcular saatlerce pasaport kuyruğunda beklerken, havaalanlarını temsil eden ACI Europe, yaz aylarında bekleme sürelerinin 5 saate kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği’nin Schengen bölgesine girişleri daha sıkı denetlemek amacıyla hayata geçirdiği Yeni Giriş-Çıkış Sistemi (Entry/Exit System – EES), Avrupa havaalanlarında kaos endişesini beraberinde getirdi. Sistem kapsamında, AB vatandaşı olmayan yolcuların parmak izi, biyometrik fotoğrafı ve giriş-çıkış tarihleri dijital ortamda kayda alınıyor.
EES uygulaması; havaalanları, tren istasyonları, limanlar ve kara sınır kapılarında geçerli olurken, özellikle yoğun yolcu trafiğine sahip havaalanlarında personel yetersizliği ve teknik altyapı eksikliği ciddi gecikmelere neden oluyor.
Lizbon ve Cenevre’de Saatler Süren Kuyruklar
Yeni sistemin henüz kısmi olarak uygulanması bile bazı büyük havalimanlarında krize dönüştü.
Portekiz’in Lizbon Havaalanı’nda, yılbaşı öncesinde pasaport kontrolünde oluşan uzun kuyruklar nedeniyle yetkililer EES kontrollerini geçici olarak askıya almak zorunda kaldı.
Benzer görüntüler, Schengen üyesi ancak AB dışındaki İsviçre’nin Cenevre Havaalanı’nda da yaşandı. Yolcuların sosyal medyada paylaştığı videolarda, non-EU vatandaşlarının 3 saate kadar kuyrukta beklediği görüldü.
ACI Europe’tan Sert Uyarı: “Yaz Aylarında Felaket Olur”
Avrupa genelinde 600’den fazla havaalanını temsil eden ACI Europe, EES uygulamasına ilişkin ciddi uyarılarda bulundu. Kurumun Genel Direktörü Olivier Jankovec, İngiliz basınına yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Sınır kontrollerinde zaten kronik bir personel eksikliği söz konusu. EES bu sorunu daha da ağırlaştırıyor. Şu anda sistem yalnızca yüzde 35 oranında uygulanıyor ancak bekleme süreleri şimdiden 2 saati buluyor. Nisan ayında yüzde 100 zorunlu hale gelmesi durumunda bu tablo sürdürülemez.”
Jankovec, özellikle yaz aylarına dikkat çekerek, “Temmuz ve ağustos aylarında yolcu sayısı iki katına çıkıyor. 5 saate varan kuyruklar bekliyoruz. Bu durum yolcular için büyük bir mağduriyet, havaalanları için ise ciddi bir güvenlik ve operasyon riski anlamına geliyor” uyarısında bulundu.
Avrupa Komisyonu’ndan Geri Adım: Esneklik Süresi Uzatıldı
Artan eleştiriler üzerine Avrupa Komisyonu, üye ülkelere EES uygulamasında 90 günlük esneklik süresi tanıdı. Yaz sezonunun yaklaşmasıyla birlikte bu süreye ek 60 gün daha eklendi.
Komisyon Sözcüsü, yaptığı açıklamada, “Üye ülkeler, yaz döneminde yaşanabilecek kaosu önlemek amacıyla EES uygulamasını geçici olarak askıya alma esnekliğine sahiptir” ifadelerini kullandı.
İngiltere’den Çağrı: “Esneklik Her Ülkede Kullanılmıyor”
İngiltere merkezli seyahat sektörü örgütü ABTA, Avrupa ülkelerine esneklik hakkını etkin biçimde kullanma çağrısında bulundu. ABTA Başkanı Mark Tanzer, AB Göç Komiseri Magnus Brunner’e gönderdiği mektupta, bazı ülkelerin gerekli önlemleri almadığını belirterek, yolcuların ciddi mağduriyet yaşadığını vurguladı.
EES Kimleri Kapsıyor, Kimler Muaf?
Yeni Giriş-Çıkış Sistemi;
- AB vatandaşı olmayanları
(İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre hariç), - Kısa süreli ziyaretçileri
(180 gün içinde en fazla 90 gün kalış)
kapsıyor.
AB ve Schengen vatandaşları ise sistemden muaf tutuluyor.
Takvim Netleşti: Nisan’da Tam Uygulama
EES:
- Ekim ayında kısmi olarak devreye alındı,
- Ocak ayında uygulama oranı yüzde 35’e çıkarıldı,
- Nisan ayında ise tam zorunlu hale getirilecek.
Havaalanı işletmeleri, mevcut hazırlık seviyesinin bu takvim için yeterli olmadığı görüşünde birleşirken, yaz sezonunun sistem açısından en kritik dönem olacağına dikkat çekiyor.
Endişe Büyüyor
Uzmanlara göre gerekli personel takviyesi, teknik altyapı yatırımı ve esneklik uygulamaları yaygınlaştırılmazsa, 2025 yazı Avrupa havaalanları için son yılların en sorunlu sezonlarından biri olabilir. Saatler süren kuyruklar, kaçırılan uçuşlar ve güvenlik riskleri, EES’in en tartışmalı sonuçları arasında yer alıyor.
Halil Uygun
