AB'de yeni otomobiller için dört yeni güvenlik sistemi zorunlu hale geldi
Avrupa Birliği'nde 1 Temmuz 2026 itibarıyla ilk kez tescil edilen tüm yeni otomobillerde acil fren uyarısı, sürücü dikkat takip sistemi, olay veri kaydedicisi ve alkol kilidi altyapısı zorunlu hale geldi. Düzenleme mevcut araçları kapsamıyor.
AB'de yeni otomobiller için dört yeni güvenlik sistemi zorunlu hale geldi
Avrupa Birliği'nde 1 Temmuz 2026 itibarıyla ilk kez tescil edilen tüm yeni otomobillerde acil fren uyarısı, sürücü dikkat takip sistemi, olay veri kaydedicisi ve alkol kilidi altyapısı zorunlu hale geldi. Düzenleme mevcut araçları kapsamıyor.
Avrupa Birliği'nde 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren ilk kez tescil edilen tüm yeni otomobiller için yeni güvenlik standartları yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme kapsamında araçlarda üç gelişmiş güvenlik sistemi ile alkol kilidi kurulumu için gerekli teknik altyapının bulunması zorunlu hale getirildi. Kurallar yalnızca bu tarihten sonra üretilen veya ilk kez trafiğe çıkan yeni araçları kapsarken, halen kullanımda bulunan otomobiller için herhangi bir zorunluluk getirilmiyor.
Yeni düzenlemenin temel amacı trafik kazalarının ve can kayıplarının azaltılması olarak gösteriliyor.
Zorunlu hale gelen sistemlerden ilki, Acil Fren Uyarı Sistemi (Emergency Stop Signal-ESS) oldu. Sistem, aracın saatte 50 kilometrenin üzerindeki hızlarda ani ve sert şekilde fren yapması halinde otomatik olarak devreye giriyor. Arkadan gelen sürücüleri uyarmak amacıyla stop lambaları hızla yanıp sönerken, araç tamamen durduğunda dörtlü ikaz lambaları da otomatik olarak aktif hale geliyor.
Yeni araçlarda bulunması zorunlu olan ikinci sistem ise Sürücü Dikkat Dağınıklığı Uyarı Sistemi (ADDW) olarak öne çıkıyor. Sürücüye yöneltilen kızılötesi kamera sayesinde çalışan sistem, baş hareketlerini, gözlerin yola odaklanma süresini, göz kırpma sıklığını ve yorgunluk belirtilerini analiz ederek dikkat dağınıklığını tespit ediyor. Sürücünün uzun süre navigasyon ekranına veya başka bir noktaya bakması halinde görsel ve sesli uyarılar devreye giriyor. Bazı araç modellerinde ise sürücünün uzun süre dikkatini yoldan ayırması durumunda dokunmatik ekran geçici olarak devre dışı bırakılabiliyor.
Uzmanlar, sistemin koyu renkli güneş gözlüğü kullanan sürücülerde göz takibini her zaman doğru yapamayabileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca kameranın karanlıkta çalışmasını sağlayan kızılötesi ışığın uzun süreli etkileri konusunda bilimsel tartışmalar sürüyor. Belçika Sağlık Bakanlığı da aşırı kızılötesi ışığa maruz kalmanın kornea iltihabı ve katarakt gibi göz rahatsızlıklarına yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Sistem, araç her çalıştırıldığında otomatik olarak aktif hale geliyor. Sürücüler isterlerse bu özelliği her yolculuk öncesinde manuel olarak kapatabiliyor. Ancak Avrupa Birliği'nin ilerleyen dönemde bu kapatma seçeneğini kaldırmayı değerlendirdiği belirtiliyor.
Zorunlu hale gelen üçüncü sistem ise Olay Veri Kaydedicisi (Event Data Recorder-EDR) oldu. Uçaklardaki kara kutuya benzer şekilde çalışan sistem, olası bir kaza sırasında aracın hızı, fren ve gaz pedalı hareketleri, direksiyon açısı ile emniyet kemeri kullanım durumu gibi teknik verileri kayıt altına alıyor. Veriler sürekli olarak güncellenirken, yalnızca kaza öncesi ve kaza anına ilişkin son bilgiler saklanıyor. Amaç ise kazaların nedenlerinin daha sağlıklı şekilde analiz edilmesi olarak gösteriliyor.
Yeni düzenleme kapsamında araçlarda ayrıca alkol kilidi kurulumu için teknik hazırlık da zorunlu hale getirildi. Buna göre yeni otomobillerde ileride alkol kilidi sistemi takılabilmesi için gerekli elektronik altyapı ve bağlantı noktaları standart olarak bulunacak. Bu uygulama, tüm sürücülerin alkol testi yapmak zorunda olacağı anlamına gelmiyor; yalnızca gerekli görülmesi halinde sistemin araca kolayca entegre edilebilmesini amaçlıyor.
Uzmanlar, yeni güvenlik donanımlarının araçların güvenlik seviyesini artıracağını ancak ek teknolojilerin üretim maliyetleri nedeniyle yeni otomobil fiyatlarına da belirli ölçüde yansıyabileceğini belirtiyor. Düzenleme yalnızca 1 Temmuz 2026 tarihinden sonra ilk kez tescil edilen yeni araçlar için geçerli olurken, mevcut araç sahiplerinin otomobillerinde herhangi bir değişiklik yapması gerekmiyor.
Halil Uygun
