2026’da iş gücü piyasasında yeni dönem: Hastalık raporu ve kaçak çalışmaya sıkı kurallar
Belçika Federal Hükümeti, 2026’dan itibaren uzun süreli hastalık izni, işe dönüş süreçleri, işsizlik yardımları ve kayıt dışı istihdam alanlarında köklü değişiklikler içeren reform paketini onayladı. Yeni düzenlemelerle hem sosyal güvenlik harcamalarının azaltılması hem de iş gücü piyasasında disiplinin artırılması hedefleniyor.
2026’da iş gücü piyasasında yeni dönem: Hastalık raporu ve kaçak çalışmaya sıkı kurallar
Belçika Federal Hükümeti, 2026’dan itibaren uzun süreli hastalık izni, işe dönüş süreçleri, işsizlik yardımları ve kayıt dışı istihdam alanlarında köklü değişiklikler içeren reform paketini onayladı. Yeni düzenlemelerle hem sosyal güvenlik harcamalarının azaltılması hem de iş gücü piyasasında disiplinin artırılması hedefleniyor.
Belçika Federal Hükümeti, 2026 yılında yürürlüğe girecek kapsamlı sosyal ve çalışma reformu paketini resmen onayladı. Hastalık izni uygulamalarının sıkılaştırılması, uzun süreli hastaların yeniden istihdama kazandırılması ve kayıt dışı (kaçak) çalışmayla mücadelede daha ağır yaptırımlar öngören reformlarla, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Uzun süreli hastalık izninde sıkı takip
Reform paketinin en dikkat çekici başlıklarından biri, uzun süreli hastalık nedeniyle iş hayatından uzak kalan çalışanlara yönelik yeni uygulamalar oldu. Buna göre, 1 Ocak 2026’dan itibaren bir yıldan uzun süredir maluliyet ödeneği alan tüm çalışanlar için yıllık tıbbi kontrol zorunluluğu getirilecek. Bu kontrolleri yaptırmayan çalışanlar hakkında maaş kesintisi uygulanabilecek.
Yeni sistem, uzun süreli hastaların tamamen iş gücü piyasasından kopmasını önlemeyi ve mümkün olan durumlarda kademeli dönüşü teşvik etmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, çalışan veya sosyal güvenlik kurumunun talebi üzerine işverenler, en geç altı ay içinde ayrıntılı bir “işe dönüş planı” hazırlamakla yükümlü olacak.
İşyeri hekimleri de süreçte daha aktif rol üstlenecek. Hastalık raporunun ardından en geç bir ay içinde çalışanla temasa geçilecek ve kişinin sağlık durumuna göre hangi görevleri yerine getirebileceğini gösteren bir “uygunluk belgesi” düzenlenecek. Özellikle 50’den fazla çalışanı bulunan işletmeler, uzun süreli hastaların maaşının belirli bir bölümünü karşılamakla sorumlu tutulacak.
Hükümet, bu düzenlemeler sayesinde 2030 yılına kadar yaklaşık 100 bin kişinin yeniden istihdama kazandırılmasını ve sosyal güvenlik bütçesinde 1,9 milyar avroluk tasarruf sağlanmasını hedefliyor.
Kaçak çalışmaya karşı sert önlemler
Reform paketinin ikinci önemli ayağını, Belçika ekonomisinde önemli kayıplara yol açan kayıt dışı istihdamla mücadele oluşturuyor. 2026’dan itibaren kaçak işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenlere uygulanan idari para cezaları ciddi şekilde artırılacak. Tekrarlayan ihlallerde cezaların katlanarak yükseleceği ve bazı durumlarda faaliyet durdurma yaptırımlarının da gündeme gelebileceği bildirildi.
Denetim mekanizmaları da güçlendirilecek. Çalışma müfettişlerinin yetkileri genişletilirken, özellikle inşaat, temizlik, tarım ve otel–restoran–kafe (horeca) sektörlerinde saha denetimlerinin sıklığı artırılacak. Riskli görülen bölgelerde hızlı müdahale ekipleri görevlendirilecek.
İşsizlik yardımları ve deneme süresi
2026 yılıyla birlikte işsizlik yardımlarında da önemli bir değişikliğe gidilecek. Flaman Bölgesi’nde işsizlik yardımı süresi Ocak 2026’dan itibaren en fazla iki yıl ile sınırlandırılacak. Sosyal kurumlar, bu düzenlemenin yaklaşık 28 bin uzun süreli işsizin yardım hakkını kaybetmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan parlamentoda görüşülen bir başka tasarı, işe alım süreçlerinde deneme süresinin yeniden getirilmesini öngörüyor. Tasarının kabul edilmesi halinde, işe yeni başlayan bir çalışan ilk altı ay içinde sadece bir haftalık ihbar süresiyle işten çıkarılabilecek. Aynı kısa ihbar süresi, çalışanın kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda da geçerli olacak.
Hükümetten reform vurgusu
Hükümet yetkilileri, kapsamlı reform paketinin temel amacının sosyal güvenlik sistemini geleceğe taşımak, iş gücü piyasasında verimliliği artırmak ve kayıt dışı ekonomiyle daha etkin mücadele etmek olduğunu vurguluyor. Yeni düzenlemelerin etkilerinin özellikle işverenler, çalışanlar ve uzun süreli hastalar üzerinde 2026 yılı boyunca belirgin şekilde hissedilmesi bekleniyor.
Halil Uygun
