Belçika Noterler Federasyonu’ndan Çevrimiçi Miras Rehberi
Belçika Noterler Federasyonu (Fednot), vatandaşların miras hukuku konusunda bilinçli karar alabilmesi amacıyla “Erfeniswijzer” (Miras Rehberi) adlı yeni bir çevrimiçi platformu hizmete sundu. Araç sayesinde kullanıcılar, anonim şekilde aile yapılarını girerek yasal mirasçılarını, pay oranlarını ve ödeyecekleri vergi tutarlarını öğrenebiliyor.
Belçika Noterler Federasyonu’ndan Çevrimiçi Miras Rehberi
Belçika Noterler Federasyonu (Fednot), vatandaşların miras hukuku konusunda bilinçli karar alabilmesi amacıyla “Erfeniswijzer” (Miras Rehberi) adlı yeni bir çevrimiçi platformu hizmete sundu. Araç sayesinde kullanıcılar, anonim şekilde aile yapılarını girerek yasal mirasçılarını, pay oranlarını ve ödeyecekleri vergi tutarlarını öğrenebiliyor.
Belçika Noterler Federasyonu (Fednot), miras hukukunun karmaşık yapısı karşısında vatandaşlara yol göstermek amacıyla “Erfeniswijzer” adlı dijital rehberi devreye aldı. Platform, kullanıcıların aile durumlarını anonim olarak sisteme girmelerine olanak tanırken, yasal miras düzenine göre kimlerin ne kadar pay alacağını ve hangi vergi oranlarının uygulanacağını gösteriyor.
“İnsanlar Yeterince Bilgi Sahibi Değil”
Fednot CEO’su Jan Sap, miras hukukuna ilişkin bilgi eksikliğine dikkat çekerek, “İnsanların miras hukuku konusunda yeterince bilgi sahibi olmadığını sık sık gözlemliyoruz. Bu nedenle bu aracı geliştirdik. Böylece insanlar bilinçli tercihler yapabilecek” dedi.
Notaris.be’den Helena Verwimp ise özellikle karma aile yapılarında (üvey çocuklar, önceki evliliklerden çocuklar) miras düzenlemelerinin son derece girift hale gelebildiğini belirterek, rehberin bu durumlarda net bir tablo sunduğunu ifade etti.
Nasıl Çalışıyor?
Kullanıcılar internet sitesi üzerinden medeni durumları ve aile yapılarıyla ilgili soruları yanıtlıyor. Sistem, Belçika Medeni Kanunu’nun 731-755. maddelerinde tanımlanan yasal miras sırasına göre sonuç üretiyor.
Belçika’da dört ana mirasçı grubu bulunuyor:
- Çocuklar ve torunlar
- Ebeveynler ve kardeşler
- Daha uzak atalar
- Diğer akrabalar
Daha yakın grupta mirasçı bulunması, sonraki grupları devre dışı bırakıyor. Evlilik içi ya da dışı doğan çocuklar yasal olarak eşit haklara sahip.
Rehber ayrıca “tam mülkiyet” (volle eigendom) ve “intifa hakkı” (vruchtgebruik) gibi kavramları açıklıyor ve her mirasçının ödeyeceği vergi oranlarını gösteriyor.
Kimler Şaşırabilir?
Fednot’a göre özellikle şu gruplar sonuç karşısında şaşırabiliyor:
- Sadece fiilen birlikte yaşayan çiftler
- Evli olmayan veya yasal birlikteliği bulunmayan partnerler
- Bekârlar
- Çocuğu olmayanlar
- Karma aileler
Belçika hukukuna göre, yalnızca fiilen birlikte yaşayan partnerler, ölen kişinin çocukları veya diğer yasal mirasçıları varsa doğrudan miras hakkına sahip olmuyor. Yasal birlikte yaşayan partner ise konut ve ev eşyaları üzerinde intifa hakkına sahip olabiliyor.
Memnun Kalmayanlar Ne Yapabilir?
Uzmanlar, sonuçtan memnun kalmayanların bir notere başvurarak düzenleme yapabileceğini belirtiyor. Evli çiftler vasiyetname düzenleyebiliyor veya evlilik sözleşmelerinde değişikliğe gidebiliyor.
Belçika’da vasiyetname;
- Noter huzurunda resmi vasiyetname,
- El yazısıyla hazırlanan holografik vasiyetname,
- Uluslararası vasiyetname
şeklinde düzenlenebiliyor. Holografik vasiyetnamenin notere teslim edilerek Merkezi Vasiyetname Kaydı’na işlenmesi tavsiye ediliyor.
Saklı Pay Kuralı
Belçika hukukunda “saklı pay” (réserve héréditaire) kuralı gereği çocukların mirasın belirli bir kısmı üzerinde vazgeçilmez hakkı bulunuyor. Bu hak vasiyetname ile ortadan kaldırılamıyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 1979 tarihli Marckx v. Belgium kararıyla evlilik içi ve dışı çocuklar arasındaki miras ayrımı da kaldırılmıştı.
Mirası Reddetme ve Kabul Seçenekleri
2025’in ilk yarısında 26 binin üzerinde Belçikalı, borçlu mirası reddetti. Miras;
- Kayıtsız şartsız kabul edilebiliyor,
- Reddedilebiliyor,
- “Mal beyanı altında kabul” edilerek borç riskine karşı güvence sağlanabiliyor.
Karma ailelerde ise “Valkeniers paktı” olarak bilinen düzenlemeyle eşin yasal miras payı sınırlandırılabiliyor.
Yetkililer, özellikle karma aile yapısına sahip olanların ve evli olmayan çiftlerin miras durumlarını önceden kontrol etmelerinin ileride yaşanabilecek hukuki ve mali sürprizleri önleyebileceğini belirtiyor.
Halil Uygun
